چکیده مقاله
این پژوهش به بررسی چالش های بنیادین معرفت شناختی، روش شناختی، فنی و اخلاقی در به کارگیری هوش مصنوعی AI برای تفسیر قرآن کریم می پردازد مسئله اصلی، شکاف میان قابلیت های پردازشی AI و الزامات ضروری برای فهم عمیق و معتبر کلام الهی است اهداف تحقیق شامل شناسایی و دسته بندی این چالش ها، تحلیل عمیق ماهیت آن ها، ارزیابی انتقادی توانمندی ها و محدودیت های AI کنونی خصوصا مدل های زبانی بزرگ در مواجهه با ویژگی های منحصربه فرد قرآن و ارائه بینش هایی درباره نقش محوری مفسر انسانی و استفاده ابزاری محتاطانه از AI بود روش پژوهش، کیفی از نوع تحلیلی توصیفی و انتقادی، مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و تحلیل محتوای کیفی منابع مرتبط در حوزه های تفسیر، هوش مصنوعی و مطالعات میان رشته ای است یافته های کلیدی نشان می دهد که کاربرد AI در تفسیر قرآن با چالش های جدی در پنج حوزه اصلی روبروست: ۱ معناشناختی و زبانی پیچیدگی زبان قرآن، فقدان درک واقعی ؛ ۲ بافتی دشواری مدل سازی انواع بافت ؛ ۳ معرفت شناختی و الهیاتی ماهیت وحیانی متن، نقش نیت و صلاحیت مفسر ؛ ۴ فنی و الگوریتمی وابستگی به داده، عدم شفافیت، ناتوانی در استدلال عمیق ؛ ۵ اخلاقی و سوگیری تقویت بایاس ها، مسئولیت پذیری نتایج پژوهش موکدا بیان می دارد که علی رغم پتانسیل AI به عنوان ابزار کمکی در لایه های اولیه تحلیل مانند شناسایی الگوهای واژگانی ، این فناوری به دلیل محدودیت های ذاتی و چالش های عمیق ذکر شده، قادر به انجام عمل تفسیر به معنای حقیقی و کشف مراد الهی نیست در نهایت، بر لزوم حفظ نقش محوری مفسر انسانی، استفاده محتاطانه و ابزاری از AI صرفا به عنوان دستیار پژوهشگر و ضرورت تحقیقات میان رشته ای بیشتر تاکید می شود
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�اجی خلف، سجاد،1404،روان شناسی بازی های ویدئویی انگیزش، هویت و طراحی روان شناسانه (چالش های تفسیر قرآن با استفاده از هوش مصنوعی: بینش ها و محدودیت ها)،اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال،قم
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال17 مهر 1404 · قم