بررسی تاثیر یادگیری مشارکتی بر رشد مهارت های اجتماعی دانش آموزان

چکیده مقاله

مقدمه و بیان مسئله: در نظام های آموزشی معاصر، صرفا انتقال دانش کافی نیست و پرورش مهارت های اجتماعی همچون همکاری، مسئولیت پذیری، ارتباط موثر و حل تعارض، به عنوان یکی از اهداف اساسی آموزش و پرورش مطرح است با این حال، روش های سنتی و معلم محور، با تاکید بر رقابت و یادگیری انفرادی، بستر مناسبی برای رشد این مهارت ها فراهم نمی کنند و اغلب به انزوا، پرخاشگری و ضعف در تعاملات اجتماعی دانش آموزان دامن می زنند در مقابل، یادگیری مشارکتی به عنوان یک رویکرد نوین و مبتنی بر نظریه های اجتماعی شناختی، با ایجاد وابستگی مثبت متقابل و تعامل چهره به چهره، محیطی غنی برای تمرین و درونی سازی رفتارهای اجتماعی مطلوب فراهم می آورد با وجود پژوهش های گسترده، همچنان ابهام در مورد میزان اثربخشی روش های مختلف مشارکتی بر ابعاد گوناگون مهارت های اجتماعی و نقش متغیرهای مداخله گر وجود دارد یوسف ادیب و ملیحه صفرعلی زاده، ۱۳۹۳ ضرورت، اهداف و سوالات: اهمیت موضوع از آن جهت است که یادگیری مشارکتی نه تنها یک راهبرد آموزشی، بلکه بستری برای جامعه پذیری و آماده سازی دانش آموزان برای زندگی در دنیای پیچیده و همبسته امروز است این پژوهش با هدف اصلی تبیین تاثیر یادگیری مشارکتی بر رشد مهارت های اجتماعی دانش آموزان، و اهداف فرعی شامل شناسایی موثرترین روش های مشارکتی، مقایسه آن با روش های سنتی، و تعیین مولفه های تاثیرپذیر از این رویکرد طراحی شده است سوالات اصلی پژوهش معطوف به وجود یا عدم وجود تاثیر معنادار، اولویت روش های مختلف مانند STAD، جیگساو و باهم آموختن و تفاوت تاثیر بر مولفه هایی نظیر همکاری، مسئولیت پذیری، کاهش پرخاشگری و احترام به دیگران است کیخا و مرزیه، ۱۳۹۶ پیشینه و روش شناسی: مرور پیشینه نشان می دهد که پژوهش های داخلی شکاری، ۱۳۹۱؛ زیارت زاده و طاهری، ۱۳۹۴؛ عباسی و همکاران، ۱۳۹۰ و خارجی اسلاوین، ۱۹۹۱؛ هارمن، ۲۰۰۲؛ فرر، ۲۰۰۴؛ کلیمووین و ستاتکوچین، ۲۰۰۶ همگی بر تاثیر مثبت یادگیری مشارکتی تاکید دارند، هرچند در مورد میزان تاثیر بر مولفه های خاص و برتری روش ها، هم رای نیستند برخی پژوهش ها از تاثیر بیشتر روش های ساختارمند مانند STAD و جیگساو حکایت دارند و برخی دیگر بر نقش متغیرهای میانجی مانند سبک های شناختی و هوش هیجانی تاکید کرده اند پژوهش حاضر با استفاده از روش مروری نظام مند و تحلیل اسنادی، یافته های پژوهش های معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۱۳۸۱ تا ۱۴۰۴ را بررسی و دسته بندی نموده است عباس شکاری، ۱۳۹۱ یافته ها: نتایج تحلیل پژوهش ها نشان می دهد که یادگیری مشارکتی در مقایسه با روش های سنتی، تاثیر مثبت و معناداری بر رشد مهارت های اجتماعی دانش آموزان دارد ۰٫۰۰۱=P این تاثیر در مولفه های همکاری، انجام وظیفه، دوست یابی، کاهش رفتارهای پرخاشگرانه و افزایش تعاملات گروهی مشهود است، اما در مولفه هایی مانند احترام به دیگران و رعایت مقررات، تفاوت همیشه معنادار نبوده است از میان روش های مختلف، گروه های پیشرفت تیمی STAD و جیگساو از اثربخشی بیشتری نسبت به روش باهم آموختن برخوردارند همچنین یادگیری مشارکتی از طریق افزایش هوش هیجانی و کاهش اضطراب اجتماعی، به طور غیرمستقیم نیز بر ارتقای مهارت های اجتماعی تاثیر می گذارد کیخا و مرزیه، ۱۳۹۶ نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، یادگیری مشارکتی به عنوان یک راهبرد موثر و کارآمد، می تواند جایگزین مناسبی برای روش های سنتی در جهت پرورش مهارت های اجتماعی دانش آموزان باشد پیشنهاد می شود معلمان و برنامه ریزان آموزشی از روش های ساختارمند مشارکتی به ویژه STAD و جیگساو استفاده نمایند و دوره های آموزش ضمن خدمت برای آشنایی مربیان با اصول اجرای این روش ها برگزار گردد همچنین انجام پژوهش های بیشتر با تاکید بر متغیرهای میانجی و مولفه های خاص مهارت های اجتماعی، برای تعمیم پذیری بیشتر نتایج ضروری به نظر می رسد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا یوسفی

کارشناسی تربیت بدنی

فریبا نورمحمدی

دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی ،واحد اسلامشهر ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ،ایران

فاطمه جوزی تجره

دانشجوی ارشد مدیریت ورزشی (مدیریت بازاریابی و ارتباطات ورزشی)

مریم رضایی

استادیار گروه علوم تربیتی،واحد اسلامشهر ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ،ایران نویسنده مسئول

آیناز زینال پور

کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی (مدیریت راهبردی در سازمان های ورزشی)

محبوبه غفاری توران

کارشناسی تربیت بدنی و علوم ورزشی

نورمحمدی، فریبا و رضایی، مریم،1405،بررسی تاثیر یادگیری مشارکتی بر رشد مهارت های اجتماعی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر