چکیده مقاله
کلاس های چندپایهیکی از واقعیت های پایدار و چالش برانگیز نظام آموزشی ایران به ویژه در مناطق روستایی و کم جمعیت به شمار می آیند در این نوع کلاس ها، یک معلم واحد وظیفه آموزش همزمان چندین پایه تحصیلی را بر عهده دارد؛ وضعیتی که نیازمند توانایی های حرفه ای، مهارت های مدیریتی و سازماندهی بالاست با وجود آن که تشکیل این کلاس ها به منظور پاسخ گویی به محدودیت های منابع انسانی و فضایی مدارس کوچک اجتناب ناپذیر است، کیفیتیاددهی–یادگیری در چنین محیط هایی اغلب با چالش های جدی روبه رو می شود پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به بررسی جامع مشکلات و چالش های معلمان در کلاس های چندپایه و ارائه راه حل های موثر برای ارتقای عملکرد آموزشی آنان می پردازد یافته های پژوهش های پیشین نشان می دهد که عمده مشکلات معلمان در این نوع کلاس ها را می توان در سه محور اصلی طبقه بندی کرد: ۱ چالش های آموزشی و محتوایی، مانند دشواری در برنامه ریزی و تطبیق اهداف درسی متنوع و فقدان منابع آموزشی متناسب؛ ۲ چالش های مدیریتی و سازمانی، شامل کمبود زمان برای تدریس پایه های متعدد، مدیریت رفتار و نظم دانش آموزان با تفاوت های سنی و سطحی زیاد، و فشار کاری بالا؛ و ۳ چالش های حرفه ای و روانی، از جمله احساس خستگی، فرسودگی شغلی، انزوای حرفه ای و کمبود حمایت های آموزشی از جانب نظام مدرسه یا ادارات آموزش و پرورش بر اساس تحلیل داده های کیفی گردآوری شده از طریق مصاحبه با معلمان مناطق روستایی و مطالعه مستندات وزارت آموزش و پرورش ۱۴۰۱ ، نتایج نشان می دهد که ضعف در طراحی برنامه های درسی انعطاف پذیر و نبود دوره های آموزشی تخصصی برای معلمان چندپایه، از عوامل اصلی افت کیفیت تدریس در این کلاس هاست همچنین ناهماهنگی فضای فیزیکی کلاس و نبود ابزارهای آموزشی مناسب، میزان تمرکز و مشارکت فعال دانش آموزان را کاهش می دهد در بخش راه حل ها، پژوهش حاضر بر ضرورت تقویت مهارت های سازماندهی و برنامه ریزی، استفاده از رویکردهای آموزشی تلفیقی و پروژه محور، و بازنگری در نظام پشتیبانی و توانمندسازی معلمان تاکید دارد راهکارهایی مانند چرخش فعالیت ها میان پایه ها، استفاده از یادگیری همیارانه، طراحی بسته های آموزشی سطح بندی شده، و تامین زمان های برنامه ریزی جمعی برای معلمان چندپایه، می تواند در ارتقای کیفیت تدریس و رضایت شغلی موثر باشد از دیدگاه سیاست گذاری، ایجاد واحدهای تخصصی مشاوره آموزشی در مناطق دارای کلاس های چندپایه، تولید منابع چندسطحی توسط وزارت آموزش و پرورش، و گنجاندن واحد درسی «مدیریت کلاس چندپایه» در دوره های تربیت معلم پیشنهاد می شود به طور کلی، این پژوهش نشان می دهد که اگرچه کلاس های چندپایه همچنان بخشی اجتناب ناپذیر از ساختار آموزشی کشور باقی خواهند ماند، اما با رویکردی علمی، مدیریت سازمان یافته و حمایت نهادی از معلمان، می توان این چالش را به فرصتی براییادگیری مشارکتی و توسعه عدالت آموزشی در مناطق محروم تبدیل کرد
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
ملازهی، مریم و ملازهی، امین،1405،بررسی روش های ارزشیابی دانش آموزان در کلاس های چند پایه،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر
ارائهشده در
مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر