هوش مصنوعی و بازتعریف تعاملات رسانه ای در علوم اسلامی و انسانی: از چت بات های دینی تا خط مشی گذاری معنوی

چکیده مقاله

در سال های اخیر، توسعه فناوری های هوش مصنوعی، به ویژه در حوزه پردازش زبان طبیعی و تولید خودکار محتوا، عرصه جدیدی را پیش روی علوم اسلامی و انسانی گشوده است یکی از جلوه های نوپدید این تحول، ظهور چت بات های دینی و سامانه های تعاملی هوشمند است که به صورت شبانه روزی به پرسش های شرعی، اخلاقی و معرفتی کاربران پاسخ می دهند این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی درصدد بررسی تاثیر این فناوری ها بر تعاملات رسانه ای در حوزه علوم اسلامی و انسانی است مسئله اصلی پژوهش آن است که چگونه فناوری های نوین، به ویژه چت بات ها، موجب بازتعریف نقش رسانه در انتقال و تفسیر معارف اسلامی می شوند و این بازتعریف چه فرصت ها و تهدیدهایی را به همراه دارد در این راستا، با تحلیل نمونه هایی از چت بات های فارسی زبان فعال در حوزه دین، به ویژگی های ارتباطی، نحوه مواجهه کاربران و گفتمان تولیدشده پرداخته شده است یافته ها نشان می دهند که چت بات های دینی اگرچه ظرفیت گسترش دسترسی به آموزه های اسلامی را دارند، اما ممکن است منجر به سطحی سازی معرفت دینی، تضعیف اقتدار مرجعیت و تولید معنای کنترل نشده شوند بر این اساس، خط مشی گذاری معنوی در بستر دیجیتال، مستلزم توجه همزمان به ظرفیت های فناورانه و ملاحظات معرفتی، ارتباطی و فقهی است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

بهروز زینلی

کیومرث احمدی

کیومرث احمدی

بهروز زینلی

�ینلی، بهروز و احمدی، کیومرث،1404،هوش مصنوعی و بازتعریف تعاملات رسانه ای در علوم اسلامی و انسانی: از چت بات های دینی تا خط مشی گذاری معنوی،اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال،قم

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال17 مهر 1404 · قم