کاربست هوش مصنوعی در ترویج تربیت قرآنی و اخلاقی در عصر دیجیتال: فرصتها، چالشها و الگوی پیشنهادی

چکیده مقاله

شتاب فزاینده فناوریهای دیجیتال، زیستجهان انسان معاصر را دگرگون ساخته است در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری عام Technology General Purpose از مرزهای صنعت و خدمات فراتر رفته و عمیقا در قلمرو فرهنگ، هویت و نظامهای تربیتی نفوذ کرده است این مقاله با هدف تبیین نظری، تحلیل فرصتهای کاربردی و واکاوی عمیق چالشهای فقهی اخلاقی کاربست هوش مصنوعی در خدمت «تربیت قرآنی و اخلاقی» نگاشته شده است پرسش محوری آن است که در مواجهه با این پدیده اجتنابناپذیر، نظام تربیتی اسلام چگونه میتواند با حفظ اصول و غایات خود، موضعی فعال، آیندهساز و مصونساز اتخاذ کند روش پژوهش، توصیفی تحلیلی با تکیه بر منابع کتابخانهای معتبر فارسی و استنباط از مبانی اسلامی است یافتهها در سه محور ارائه میشود: نخست، شناسایی قابلیتهای تحولآفرین هوش مصنوعی شامل پردازش زبان طبیعی، یادگیری عمیق و هوش هیجانی مصنوعی در حوزههای آموزش شخصیسازی شده، مشاوره اخلاقی مقدماتی و پایش فرآیند رشد معنوی دوم، کالبدشکافی مخاطرات جدی در سطوح معرفتی کاهش تفکر عمیق، تهدید مرجعیت علمای اصیل ، فقهی ابهام در مسئولیتپذیری شرعی، تهدید حریم خصوصی و فرهنگی تهاجم نرم الگوریتمی، شکاف دیجیتالی سوم، طراحی الگوی اسلامی بومی پیشنهادی با محوریت «تلفیق حکیمانه» که در آن هوش مصنوعی در نقش یک «دستیار هوشمند و مکمل» تعریف میشود و همواره تحت هدایت، نظارت و تفسیر نهایی مربی انسانی عالم و مهذب قرار دارد نتیجه نهایی تاکید بر ضرورت فوری تدوین سند راهبردی ملی، توسعه پایگاههای داده و مدلهای زبانی بومی مبتنی بر منابع اصیل اسلامی و تقویت سواد دیجیتال دینی به عنوان سه رکن اساسی برای گذار ایمن و ثمربخش به عصر تربیت دیجیتال هوشمند است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

جعفر حمزوی

نویسنده اول

�مزوی، جعفر،1404،کاربست هوش مصنوعی در ترویج تربیت قرآنی و اخلاقی در عصر دیجیتال: فرصتها، چالشها و الگوی پیشنهادی،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404