چالش های اجرایی کردن رویکرد مهارت محوری در مدارس ابتدایی دولتی ایران: مطالعه پدیدارشناسی از دیدگاه معلمان با تجربه

چکیده مقاله

رویکرد مهارت محوری به عنوان یکی از محورهای اصلی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ۱۳۹۰ و برنامه درسی ملی ۱۳۹۱ بیش از یک دهه است که به صورت رسمی در نظام آموزشی ایران اعلام شده است با وجود این، شواهد میدانی نشان می دهد که در مدارس ابتدایی دولتی، اجرای واقعی این رویکرد با موانع متعدد و عمیقی مواجه است پژوهش حاضر با هدف درک عمیق و زیست شده چالش های اجرای رویکرد مهارت محوری از منظر معلمان با تجربه انجام شد روش پژوهش، پدیدارشناسی تاویلی هرمنوتیک وان مانن بود شرکت کنندگان شامل ۲۱ معلم پایه های اول تا ششم ابتدایی دولتی شهر تهران، اصفهان و مشهد با حداقل ۱۵ سال سابقه بودند که به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند داده ها از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته به مدت ۹۰ تا ۱۶۰ دقیقه برای هر نفر و یادداشت های میدانی گردآوری و با روش هفت مرحله ای وان مانن ۱۹۹۰ و دیکلمن و همکاران ۱۹۸۹ تحلیل شد یافته ها در قالب هفت مضمون اصلی و ۳۲ زیرمضمون پدیدار شدند:۱ شکاف گفتمانی عملیاتی ناهمخوانی سند با واقعیت کلاس ،۲ سلطه فرهنگ امتحان محوری و حفظیات،۳ محدودیت های ساختاری و زیرساختی،۴ ضعف شایستگی حرفه ای معلمان برای تدریس مهارت محور،۵ فقدان نظام ارزشیابی متناسب با مهارت محوری،۶ مقاومت های فرهنگی اجتماعی والدین و جامعه،۷ خستگی و فرسودگی معلمان در برابر تغییر پارادایم نتایج نشان داد که معلمان با تجربه، رویکرد مهارت محوری را نه یک «روش تدریس»، بلکه یک «جهان بینی کاملا متفاوت» می دانند که اجرای آن نیازمند تحول همزمان در همه لایه های نظام آموزشی است در حال حاضر، این رویکرد مهارت محوری در کلاس های درس ابتدایی دولتی بیشتر به صورت نمایشی، صوری و محدود به چند فعالیت پراکنده باقی مانده و به دلیل فقدان حمایت ساختاری و حرفه ای، به «بار اضافی» بر دوش معلم تبدیل شده است پژوهش پیشنهاد می کند که اجرای موفق مهارت محوری نیازمند بازطراحی کامل نظام تربیت معلم، تغییر نظام ارزشیابی، بازنویسی کتب درسی، تامین زیرساخت و ایجاد گفتمان اجتماعی جدید است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زینب محمودی حاجلاری

فرهنگی آموزش و پرورش

فاطمه میرشکار

کارشناسی علوم ترتبیتی دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان،ایران

اعظم یوسفی یالقوز آغاج

فرهنگی آموزش و پرورش

ایراندخت خیری زاده چورسی

فرهنگی آموزش و پرورش

مهری عبداللهی

فرهنگی آموزش و پرورش

میرشکار، فاطمه،1404،چالش های اجرایی کردن رویکرد مهارت محوری در مدارس ابتدایی دولتی ایران: مطالعه پدیدارشناسی از دیدگاه معلمان با تجربه،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر