بررسی تفکر واگرا در دانش آموزان و رابطه آن با روش تدریس و تاثیرات آن

چکیده مقاله

آموزش و پرورش در دنیای امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تحول و بازنگری در شیوه ها و رویکردهای خود است سرعت رشد علوم و فناوری، تغییرات اجتماعی و فرهنگی، و گسترش نیازهای جامعه، ضرورت به کارگیری روش های نوین در فرآیند یاددهی یادگیری را دوچندان کرده است در این میان، یکی از مهم ترین وظایف نظام های آموزشی پرورش نسلی اندیشمند، پرسشگر و خلاق است؛ نسلی که بتواند در مواجهه با مسائل پیچیده و مسائل نوظهور، راهکارهای متنوع و بدیع ارائه دهد از این منظر، پرورش تفکر واگرا به عنوان یکی از ابعاد اصلی خلاقیت، اهمیت ویژه ای پیدا می کند تفکر واگرا به معنای توانایی تولید پاسخ های گوناگون، غیرمعمول و انعطاف پذیر در برابر یک مسئله یا محرک است در مقابل تفکر همگرا که بر یافتن یک پاسخ صحیح و قطعی تاکید دارد، تفکر واگرا به فرد اجازه می دهد از مسیرهای متفاوت و ایده های متنوع برای حل مسئله بهره گیرد این نوع تفکر زیربنای نوآوری، اختراع و خلاقیت در تمامی حوزه های علمی، هنری و اجتماعی است پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی همچون گیلفورد و تورنس، بر اهمیت آموزش مهارت های تفکر واگرا در دوران مدرسه تاکید کرده اند و آن را عاملی کلیدی در رشد شخصیت، خودباوری و توانایی حل مسئله دانش آموزان دانسته اند با وجود این، در بسیاری از نظام های آموزشی، همچنان روش های سنتی تدریس مبتنی بر انتقال یک سویه اطلاعات، حفظیات و تاکید صرف بر آزمون های استاندارد رواج دارد این روش ها نه تنها به تقویت خلاقیت و تفکر واگرا نمی انجامند، بلکه در بسیاری موارد مانعی برای رشد ایده های نو و جست وجوگری ذهنی دانش آموزان محسوب می شوند در چنین شرایطی، استفاده از روش های تدریس خلاقانه به عنوان یک ضرورت مطرح می شود این روش ها با ایجاد فضایی پویا، جذاب و چالش برانگیز در کلاس درس، زمینه را برای بروز استعدادهای پنهان و اندیشه های متنوع دانش آموزان فراهم می آورند روش های تدریس خلاقانه مجموعه ای از رویکردها و فنون آموزشی هستند که در آن ها نقش فعال دانش آموز در فرآیند یادگیری برجسته می شود در این روش ها معلم صرفا انتقال دهنده اطلاعات نیست، بلکه نقش هدایتگر، تسهیل گر و الهام بخش را ایفا می کند روش هایی همچون یادگیری مبتنی بر پروژه، آموزش مسئله محور، بازی های آموزشی، استفاده از فناوری های نوین، قصه گویی، بارش فکری، شبیه سازی و کار گروهی نمونه هایی از تدریس خلاقانه اند که می توانند توانایی تفکر واگرا را در دانش آموزان تقویت کنند این شیوه ها با ایجاد موقعیت های باز، آزادی در اندیشیدن و ارزش گذاری بر ایده های متفاوت، به دانش آموزان می آموزند که پاسخ های متفاوت نیز می توانند ارزشمند و قابل توجه باشند در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیرات روش های تدریس خلاقانه بر افزایش تفکر واگر در دانش آموزان پرداخته شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که روش های تدریس خلاقانه نه تنها موجب افزایش انگیزه و علاقه به یادگیری می شوند، بلکه اعتمادبه نفس، جرات ابراز نظر و توانایی تحلیل و ترکیب اطلاعات را نیز در دانش آموزان ارتقا می دهند این روش ها با تحریک ذهن به جست وجوی راه حل های نو، موجب شکوفایی ظرفیت های شناختی و هیجانی می گردند و دانش آموزان را برای مواجهه با شرایط غیرقابل پیش بینی در زندگی آینده آماده می سازند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سوسن رویتوند غیاثوند

نویسنده اول

وحید اسعدی

نویسنده دوم

وحیده حسن زاده

نویسنده سوم

معصومه صبوری شایگان

نویسنده چهارم

�ویتوند غیاثوند، سوسن و اسعدی، وحید و حسن زاده، وحیده و صبوری شایگان، معصومه،1404،بررسی تفکر واگرا در دانش آموزان و رابطه آن با روش تدریس و تاثیرات آن،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز