بررسی علل افت تحصیلی و راهکارهای پیشگیرانه در مدارس

چکیده مقاله

افت تحصیلی، به عنوان ناتوانی دانش آموز در دستیابی به حداقل استانداردهای مورد انتظار آموزشی در یک مقطع تحصیلی مشخص، یکی از مسائل پیچیده و چندبعدی نظام های آموزشی محسوب می شود که پیامدهای فردی، خانوادگی و اجتماعی گسترده ای در پی دارد این مقاله با هدف واکاوی عمیق عوامل موثر بر ایجاد افت تحصیلی و ارائه راهکارهای پیشگیرانه جامع و کاربردی برای مقابله با آن در مدارس نگاشته شده است رویکرد پژوهش بر این اصل استوار است که افت تحصیلی نه یک علت واحد، بلکه نتیجه تعامل پیچیده عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی و اجتماعی اقتصادی است که نیازمند مداخله ای نظام مند و چندسطحی می باشد مقاله حاضر با مرور نظام مند ادبیات نظری و پژوهشی، ابتدا به طبقه بندی علل مختلف افت تحصیلی در چهار دسته اصلی می پردازد: ۱ عوامل فردی مانند مشکلات شناختی و یادگیری، اختلالات توجه، انگیزه پایین، مهارت های مطالعه ناکارآمد و مشکلات سلامت جسمی و روانی ، ۲ عوامل خانوادگی شامل سطح سواد و حمایت والدین، وضعیت اقتصادی، جو عاطفی خانواده و انتظارات غیرواقع بینانه ، ۳ عوامل آموزشی و مدرسه ای از قبیل کیفیت تدریس، نگرش معلم، جو کلاس، ارتباط ناموثر مدرسه و خانه، برنامه درسی نامناسب و روش های ارزشیابی ناکارآمد و ۴ عوامل اجتماعی و محیطی همچون همسالان، فضای مجازی و مسائل فرهنگی سپس، با استفاده از رویکرد تحلیلی توصیفی، به ارائه یک چارچوب راهبردی برای پیشگیری و مداخله می پردازد که شامل راهکارهایی در سه سطح است: پیشگیری اولیه ایجاد محیط آموزشی غنی و حمایتی برای همه دانش آموزان ، پیشگیری ثانویه شناسایی به موقع دانش آموزان در معرض خطر و ارائه حمایت های هدفمند و پیشگیری ثالث مداخلات فشرده برای دانش آموزان با افت شدید در نهایت، نقش کلیدی تشکیل تیم پشتیبانی درون مدرسه ای، آموزش معلمان در تشخیص علائم هشداردهنده و مشارکت موثر خانواده ها به عنوان ارکان اصلی موفقیت راهکارهای پیشگیرانه مورد تاکید قرار می گیرد نتیجه کلی مقاله بر این نکته تاکید دارد که غلبه بر پدیده افت تحصیلی، مستلزم عبور از نگاه تک عاملی و تنبیه محور به سوی درک سیستمی از مسئله و اجرای برنامه های پیشگیرانه مستمر، علمی و مبتنی بر همکاری همه جانبه است سرمایه گذاری در این حوزه نه تنها از هدررفت منابع آموزشی جلوگیری می کند، بلکه گامی اساسی در جهت تضمین عدالت آموزشی و سرمایه گذاری بر کیفیت نیروی انسانی آینده جامعه برداشته است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه یونسی

نویسنده اول

زهرا دهقانی

نویسنده دوم

یونسی، فاطمه و دهقانی، زهرا،1404،بررسی علل افت تحصیلی و راهکارهای پیشگیرانه در مدارس،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز