نقش مذهب تشیع در مشروعیت حاکمیت صفوی

چکیده مقاله

رسمی شدن مذهب تشیع دوازده امامی در دوره صفویه، یکی از تحولات بزرگ و سرنوشت ساز در تاریخ ایران بود که تاثیرات عمیقی در زمینه های سیاسی، مذهبی و اجتماعی بر جای گذاشت این اتفاق در واقع پاسخی بود به نیاز دولت تازه تاسیس صفوی برای مشروعیت بخشی به حاکمیت خودش؛ یعنی اینکه شاهان صفوی، با تکیه بر آموزه های شیعی، کوشیدند سلطنت رو نه فقط یک نهاد سیاسی، بلکه یک جایگاه مقدس و دینی جلوه بدن وقتی شاه اسماعیل صفوی تشیع رو به عنوان مذهب رسمی کشور اعلام کرد، عملا بنیان یک ساختار مذهبی سیاسی تازه ای رو گذاشت که در اون، وفاداری به امامان شیعه مترادف با وفاداری به سلطنت تلقی می شد، این تحول باعث شد نوعی انسجام اجتماعی شکل بگیره و رفته رفته هویت ملی شیعی در ایران قوت بگیره با گسترش آیین ها و مراسم مذهبی، فرهنگ و سبک زندگی متفاوتی در جامعه ایرانی به وجود اومد که همچنان آثارش باقیه در کنار اون، نهادهای مذهبی تازه ای پدید اومدن، مدارس دینی رونق گرفتن، و علمای شیعه نقش خیلی پررنگی تو ساختار قدرت پیدا کردن نظریه هایی مثل «نیابت عامه فقیه در دوران غیبت» کمک کرد تا حاکمیت دینی وجهه ای مشروع پیدا کنه و علما تبدیل بشن به یکی از ستون های اصلی جامعه، البته این روند بدون چالش هم نبود فشارهایی که بر اقلیت های مذهبی وارد شد، تنش هایی که بین شیعه و سنی شکل گرفت، و درگیری هایی که با امپراتوری عثمانی به وجود اومد، از جمله تبعات این تغییر بودن با این حال، اون چیزی که توی درازمدت باقی موند، تقویت هویت دینی و فرهنگی ایران بود؛ هویتی که توی دوران های مختلف، نقش مهمی توی حفظ استقلال و یکپارچگی کشور ایفا کرد در حوزه های مختلف مثل هنر، معماری، شعر آیینی و مراسم مذهبی، ما شاهد شکوفایی فرهنگ شیعی هستیم که ریشه در همین دوره داره، در نهایت، می شه گفت رسمی شدن تشیع در دوره صفویه فقط یه تغییر مذهبی نبود؛ بلکه تحولی همه جانبه بود که ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران رو بازسازی کرد و مسیری تازه برای آینده کشور باز کرد روش کار من توی این مطالعه، توصیفی تحلیلیه و اطلاعات از منابع کتابخانه ای معتبر مثل کتاب ها، مقالات و اسناد تاریخی جمع آوری و تحلیل شده

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امیرحسین رستمی

نویسنده اول

�ستمی، امیرحسین،1404،نقش مذهب تشیع در مشروعیت حاکمیت صفوی،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز