بررسی تاثیر فرسودگی تحصیلی بر کیفیت یادگیری و نقش راهبردهای تدریس حمایتی در پیشگیری از آن

چکیده مقاله

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان با چالش های متعددی روبه رو شده اند که یکی از مهم ترین آن ها پدیده فرسودگی تحصیلی در میان دانش آموزان و دانشجویان است تحولات سریع علمی و فناورانه، افزایش انتظارات آموزشی، رقابت های فشرده، حجم بالای تکالیف و فشارهای ارزیابی مستمر، محیط های یادگیری را به عرصه هایی پرتنش تبدیل کرده است در چنین شرایطی، بسیاری از فراگیران نه تنها با دشواری های شناختی در فهم و پردازش مطالب درسی مواجه می شوند، بلکه در سطوح عاطفی و انگیزشی نیز دچار تحلیل رفتگی می گردند این وضعیت که در ادبیات پژوهشی با عنوان «فرسودگی تحصیلی» شناخته می شود، به عنوان یکی از موانع اساسی در مسیر یادگیری موثر و پایدار مطرح است فرسودگی تحصیلی مفهومی چندبعدی است که معمولا با سه مولفه اصلی شناخته می شود: خستگی هیجانی ناشی از مطالب و فعالیت های درسی، نگرش منفی یا بدبینانه نسبت به مدرسه و تکالیف آموزشی، و احساس ناکارآمدی تحصیلی این پدیده زمانی شکل می گیرد که فشارهای آموزشی از منابع مقابله ای فرد فراتر رود و دانش آموز یا دانشجو احساس کند کنترل کافی بر موقعیت تحصیلی خود ندارد در چنین شرایطی، انگیزه درونی کاهش یافته، اشتیاق به یادگیری جای خود را به بی علاقگی می دهد و تعامل فعال با محتوای درسی به حداقل می رسد در نتیجه، نه تنها عملکرد تحصیلی افت می کند، بلکه کیفیت یادگیری نیز به طور محسوسی کاهش می یابد کیفیت یادگیری مفهومی فراتر از کسب نمرات بالا یا موفقیت در آزمون هاست یادگیری باکیفیت زمانی تحقق می یابد که فراگیر بتواند مفاهیم را به صورت عمیق درک کند، آن ها را در موقعیت های جدید به کار گیرد، میان دانسته های پیشین و مطالب جدید پیوند برقرار کند و از فرآیند یادگیری احساس رضایت و رشد فردی داشته باشد چنین یادگیری ای مستلزم حضور فعال ذهنی، انگیزش پایدار، تمرکز شناختی و تعامل سازنده با معلم و همسالان است اما فرسودگی تحصیلی با تضعیف همین عناصر، بنیان های یادگیری عمیق را متزلزل می سازد خستگی ذهنی موجب کاهش ظرفیت پردازش اطلاعات می شود، نگرش منفی به درس مانع درگیری شناختی می گردد و احساس ناکارآمدی اعتمادبه نفس تحصیلی را تحلیل می برد بدین ترتیب، چرخه ای معیوب شکل می گیرد که در آن افت کیفیت یادگیری به افزایش ناکامی و در نهایت تشدید فرسودگی می انجامد در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر استفاده از فناوری های آموزشی و فضای مجازی بر سبک یادگیری، تمرکز و روابط اجتماعی دانش آموزان پرداخته شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که فرسودگی تحصیلی با تضعیف انگیزش، کاهش درگیری شناختی و اختلال در عملکرد هیجانی، کیفیت یادگیری را به طور جدی تحت تاثیر قرار می دهد؛ در حالی که به کارگیری راهبردهای تدریس حمایتی می تواند با تقویت احساس شایستگی، تعلق و انگیزش درونی، نقش موثری در پیشگیری و کاهش این پدیده و ارتقای یادگیری پایدار ایفا کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم ملائی

نویسنده اول

ملائی، مریم،1404،بررسی تاثیر فرسودگی تحصیلی بر کیفیت یادگیری و نقش راهبردهای تدریس حمایتی در پیشگیری از آن،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404