چکیده مقاله
در دنیای امروز که آموزش و پرورش نقشی بنیادین در رشد فردی و اجتماعی ایفا می کند، توجه به ابعاد مختلف یادگیری و تربیت دانش آموزان بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می رسد یادگیری تنها به انتقال دانش و انباشت اطلاعات محدود نمی شود، بلکه فرایندی چندبعدی است که شامل توانایی های شناختی، فراشناختی، عاطفی و اجتماعی می شود یکی از مهم ترین رویکردهایی که در دهه های اخیر در حوزه روان شناسی تربیتی و علوم آموزشی مورد توجه قرار گرفته است، استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی در فرآیند یادگیری است این راهبردها به عنوان ابزارهایی کارآمد در جهت خودتنظیمی، افزایش کیفیت یادگیری، ارتقای سطح تفکر انتقادی و توسعه مهارت های اجتماعی شناخته می شوند و نقشی کلیدی در موفقیت تحصیلی و رشد شخصیتی دانش آموزان دارند راهبردهای شناختی شامل روش ها و تکنیک هایی هستند که فرد به منظور پردازش بهتر اطلاعات، رمزگردانی، سازماندهی و یادسپاری مطالب در جریان یادگیری به کار می گیرد به عنوان مثال استفاده از مرور ذهنی، خلاصه نویسی، یادداشت برداری یا سازمان دهی مطالب در قالب نقشه های ذهنی از جمله این راهبردها محسوب می شوند در مقابل، راهبردهای فراشناختی به توانایی فرد در آگاهی، نظارت و کنترل بر فرایندهای ذهنی خود اشاره دارند یعنی دانش آموز می آموزد که چگونه تفکر خود را ارزیابی کند، از نقاط قوت و ضعف یادگیری خود آگاه شود و در صورت نیاز راهبرد مناسبی برای اصلاح و بهبود عملکرد انتخاب کند به عبارت دیگر، راهبردهای فراشناختی همانند پلی میان شناخت و خودتنظیمی عمل کرده و فرد را قادر می سازند که فرآیند یادگیری را نه تنها آگاهانه تجربه کند بلکه به طور مستمر آن را اصلاح و تقویت نماید تاثیر این راهبردها صرفا به بهبود وضعیت تحصیلی دانش آموزان محدود نمی شود، بلکه در تقویت مهارت های اجتماعی آنان نیز نقش بسزایی ایفا می کند مهارت های اجتماعی، شامل توانایی برقراری ارتباط موثر، همکاری با دیگران، حل تعارضات، همدلی و مشارکت فعال در گروه است که اساس موفقیت فرد در محیط های آموزشی و اجتماعی محسوب می شود در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیرات راهبردهای شناختی و فراشناختی بر مهارت های اجتماعی و وضعیت تحصیلی شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که دانش آموزانی که از راهبردهای شناختی و فراشناختی به طور موثر استفاده می کنند، نه تنها عملکرد بهتری در دروس مختلف دارند، بلکه درک عمیق تری از مفاهیم پیدا کرده و یادگیری آن ها پایدارتر و معنادارتر است
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
شیوه ارجاع
مرادی، رقیه و مهرگان، ماگنولیا و فضلی، مهرشاد و هاشمی نژاد، زهرا،1404،بررسی تاثیرات راهبردهای شناختی و فراشناختی بر مهارت های اجتماعی و وضعیت تحصیلی،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404