چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم در ایجاد فرهنگ پرسشگری و تفکر انتقادی در محیط مدرسه انجام شده است در نظام های آموزشی نوین، یکی از مهم ترین اهداف تعلیم و تربیت، پرورش دانش آموزانی است که بتوانند به صورت مستقل بیندیشند، پرسش های معنادار مطرح کنند و در مواجهه با اطلاعات و مسائل مختلف، رویکردی تحلیلی و نقادانه داشته باشند در این میان، معلم به عنوان یکی از اصلی ترین عناصر فرایند آموزش، نقشی اساسی در شکل دهی به فضای فکری و یادگیری دانش آموزان دارد اگر معلم بتواند محیطی امن، پویا و آزاد برای بیان نظرها، طرح سوال ها و گفت وگوی منطقی فراهم سازد، زمینه رشد تفکر انتقادی و فرهنگ پرسشگری در کلاس درس تقویت خواهد شد فرهنگ پرسشگری موجب می شود دانش آموزان از حالت انفعال خارج شوند و در فرایند یادگیری مشارکتی فعال داشته باشند همچنین تفکر انتقادی به آنان کمک می کند تا اطلاعات را بدون بررسی نپذیرند، به تحلیل و ارزیابی بپردازند و میان واقعیت، نظر و استدلال تفاوت قائل شوند این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و مطالعات مرتبط، به بررسی ابعاد گوناگون نقش معلم در تقویت این دو مولفه مهم پرداخته است یافته ها نشان می دهد که رفتار آموزشی معلم، شیوه مدیریت کلاس، نوع ارتباط با دانش آموزان، میزان استقبال از سوال، روش تدریس و نحوه بازخورددهی، همگی در ایجاد یا تضعیف فرهنگ پرسشگری و تفکر انتقادی موثر هستند معلمانی که از روش های تدریس فعال، بحث محور و مسئله محور استفاده می کنند، بیش از دیگران توانسته اند روحیه جست وجوگری و تحلیل گری را در دانش آموزان پرورش دهند همچنین نتایج بیانگر آن است که حمایت عاطفی معلم، احترام به دیدگاه های متفاوت و پرهیز از سرکوب سوال، از عوامل اساسی در شکل گیری این فرهنگ در محیط مدرسه است در مقابل، فضاهای آموزشی مبتنی بر حفظ محوری، اقتدارگرایی و پاسخ های کلیشه ای، مانع رشد تفکر انتقادی در دانش آموزان می شود بر این اساس می توان نتیجه گرفت که معلم نه تنها انتقال دهنده دانش، بلکه هدایتگر جریان اندیشه و تسهیل کننده یادگیری عمیق در مدرسه است بنابراین برای تحقق اهداف تربیتی نوین، لازم است معلمان با مهارت های لازم برای تقویت فرهنگ پرسشگری و تفکر انتقادی آشنا شوند و زمینه های لازم برای اجرای آن در مدرسه فراهم گردد
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�بوالحسنی، لیلا و ، غلام حسین نیازی و ، حسن کرمی زاده،1404،نقش معلم در ایجاد فرهنگ پرسشگری و تفکر انتقادی در محیط مدرسه،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404