بررسی دلایل و عوامل موثر بر پرخاشگری و راهبردهای موثر بر پیشگیری از آن در دانش آموزان ابتدایی

چکیده مقاله

پرخاشگری یکی از پیچیده ترین و در عین حال شایع ترین رفتارهای انسانی است که از دوران کودکی تا بزرگسالی در اشکال مختلفی بروز می یابد در میان دوره های رشد انسان، دوران کودکی به ویژه سال های ابتدایی تحصیل از حساس ترین و تعیین کننده ترین مراحل زندگی فرد محسوب می شود؛ زیرا در این سنین، پایه های شخصیت، مهارت های اجتماعی، و الگوهای رفتاری شکل می گیرند از این رو، بروز رفتارهای پرخاشگرانه در دانش آموزان ابتدایی نه تنها بر روند رشد اجتماعی و هیجانی آنان تاثیر می گذارد، بلکه بر فضای آموزشی، کیفیت یادگیری، و روابط میان فردی در محیط مدرسه نیز اثرات منفی برجای می گذارد پرخاشگری را می توان به عنوان رفتاری تعریف کرد که هدف آن آسیب رساندن به خود یا دیگران، چه از طریق گفتار و چه از طریق عمل، باشد این رفتار می تواند به صورت فیزیکی زدن، هل دادن، پرتاب اشیا ، کلامی توهین، تهدید، تمسخر و حتی غیرمستقیم شایعه پراکنی، طرد اجتماعی، بی توجهی عمدی بروز کند روان شناسان بر این باورند که پرخاشگری نه تنها نتیجه ی غریزه یا تمایلات درونی انسان نیست، بلکه حاصل تعامل پیچیده ای میان عوامل زیستی، خانوادگی، اجتماعی، محیطی و آموزشی است بر اساس نظریات یادگیری اجتماعی، رفتار پرخاشگرانه اغلب از طریق مشاهده و تقلید از دیگران به ویژه والدین، همسالان و شخصیت های رسانه ای آموخته می شود در مقابل، نظریات زیستی و عصب روان شناختی به نقش عوامل ژنتیکی، هورمونی و کارکرد مغزی در بروز پرخاشگری اشاره دارند در محیط مدرسه، پرخاشگری می تواند اشکال متفاوتی به خود بگیرد؛ از درگیری های بدنی و مشاجره های لفظی بین دانش آموزان گرفته تا بی احترامی به معلم یا تخریب اموال مدرسه این رفتارها، علاوه بر ایجاد اختلال در فرآیند یاددهی و یادگیری، بر احساس امنیت و آرامش روانی سایر دانش آموزان نیز تاثیر منفی می گذارند پژوهش ها نشان داده اند که دانش آموزان پرخاشگر معمولا دچار ضعف در مهارت های ارتباطی، پایین بودن سطح تحمل ناکامی، کمبود همدلی، و گاهی احساس طردشدگی از سوی خانواده یا همسالان هستند از سوی دیگر، کمبود حمایت عاطفی در خانه، استفاده از شیوه های تربیتی خشن و غیرمنطقی، تبعیض میان فرزندان، فشارهای تحصیلی، و حتی محتوای خشونت آمیز رسانه ها از جمله مهم ترین عوامل زمینه ساز پرخاشگری در دوران ابتدایی محسوب می شوند دوران ابتدایی به عنوان نخستین تجربه ی جدی اجتماعی کودک در محیطی خارج از خانواده، نقش بنیادینی در شکل گیری الگوهای رفتاری و اجتماعی او دارد در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که بررسی دلایل و عوامل موثر بر پرخاشگری و راهبردهای موثر بر پیشگیری از آن در دانش آموزان ابتدایی پرداخته شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که پرخاشگری در دانش آموزان ابتدایی ناشی از تعامل پیچیده عوامل فردی، خانوادگی و محیطی است و پیشگیری از آن نیازمند تقویت مهارت های هیجانی و اجتماعی، ایجاد محیط های حمایتگر و استفاده از راهبردهای آموزشی، ورزشی و هنری است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محبوبه عزیزی

نویسنده اول

�زیزی، محبوبه،1404،بررسی دلایل و عوامل موثر بر پرخاشگری و راهبردهای موثر بر پیشگیری از آن در دانش آموزان ابتدایی،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404