چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق و همه جانبه نقش سواد رسانه ای معلمان به عنوان یکی از مولفه های حیاتی در هدایت، اصلاح و ارتقای رفتار دیجیتال دانش آموزان در بستر پیچیده و پرشتاب فضای مجازی تدوین شده است در عصر حاضر که فناوری های نوین ارتباطی مرزهای سنتی آموزش را درنوردیده اند، کلاس درس دیگر تنها یک فضای فیزیکی نیست، بلکه به شبکه ای گسترده از تبادل اطلاعات تبدیل شده است که در آن دانش آموزان به عنوان بومیان دیجیتال، بیشترین زمان خود را سپری می کنند با این حال، دسترسی گسترده به اطلاعات لزوما به معنای توانایی تحلیل و گزینش صحیح آن ها نیست و در این میان، معلمان به عنوان ارکان اصلی نظام تعلیم و تربیت، وظیفه ای فراتر از انتقال دانش صرف بر عهده دارند این تحقیق با اتخاذ رویکردی توصیفی تحلیلی، بر این فرض استوار است که سطح سواد رسانه ای معلمان شامل توانایی دسترسی، تجزیه و تحلیل، ارزیابی و تولید محتوا، به طور مستقیم بر کیفیت زیست دیجیتال دانش آموزان و کاهش آسیب های فضای مجازی تاثیر می گذارد یافته های این نوشتار نشان می دهد که معلمانی که خود به دانش رسانه ای مجهز هستند، می توانند مهارت های تفکر انتقادی را در دانش آموزان تقویت کنند تا آن ها در مواجهه با سیل اخبار جعلی، شایعات و محتواهای غیراخلاقی، رویکردی منفعلانه نداشته باشند همچنین، سواد رسانه ای معلمان نقشی کلیدی در آموزش اخلاق دیجیتال و مسئولیت پذیری در فضای مجازی ایفا می کند؛ به طوری که معلمان با تجربه و آگاه می توانند دانش آموزان را به سمت رفتارهایی نظیر احترام به حقوق معنوی دیگران، حفظ حریم خصوصی، پیشگیری از قلدری سایبری و مدیریت زمان حضور در شبکه های اجتماعی سوق دهند بررسی ها حاکی از آن است که هرچه شکاف دیجیتالی و دانش رسانه ای بین معلم و دانش آموز کمتر باشد، میزان اثرگذاری تربیتی معلم افزایش یافته و دانش آموزان با اعتماد بیشتری راهنمایی های او را در فضای مجازی به کار می بندند این پژوهش تاکید می کند که سواد رسانه ای برای معلمان دیگر یک مهارت جانبی نیست، بلکه یک ضرورت حرفه ای در قرن بیست و یکم محسوب می شود که فقدان آن می تواند منجر به بیگانگی نظام آموزشی با واقعیت های زندگی دانش آموزان شود در بخش دیگری از این مطالعه، موانع موجود بر سر راه ارتقای سواد رسانه ای معلمان از جمله ضعف در برنامه های آموزش ضمن خدمت، کمبود امکانات سخت افزاری و مقاومت در برابر تغییرات تکنولوژیک مورد واکاوی قرار گرفته است نتایج نهایی نشان می دهد که هدایت رفتار دیجیتال دانش آموزان مستلزم تغییر پارادایم از رویکردهای صرفا حذفی و نظارتی به سمت رویکردهای توانمندسازی و ترویج سواد رسانه ای است معلم در این الگو، نقش یک راهبر دیجیتال را ایفا می کند که با ایجاد فضایی تعاملی، دانش آموز را در مسیر تبدیل شدن به یک شهروند دیجیتال آگاه، منتقد و اخلاق مدار یاری می رساند در نهایت، این مقاله بر ضرورت بازنگری در برنامه های درسی تربیت معلم و گنجاندن واحدهای تخصصی سواد رسانه ای تاکید ورزیده و پیشنهاد می کند که با ایجاد شبکه های یادگیری میان معلمی، تجارب موفق در زمینه هدایت رفتارهای آنلاین دانش آموزان به اشتراک گذاشته شود تا بدین وسیله امنیت روانی و سلامت رفتاری نسل جوان در اقیانوس متلاطم فضای مجازی تامین گردد
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
شیوه ارجاع
هدهدی برکادهی، سحر و ، ژاله مددپوری و ، معصومه بابااحمدی فرد،1404،نقش سواد رسانه ای معلمان در هدایت رفتار دیجیتال دانش آموزان در فضای مجازی،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404