مهارت تفکر نقادانه در کتاب های درسی تاریخ

چکیده مقاله

تفکر نقادانه به عنوان یکی از مهارت های کلیدی قرن بیست و یکم، نقش مهمی در تحلیل و ارزیابی اطلاعات و پرورش شهروندانی آگاه ایفا می کند درس تاریخ، به دلیل ماهیت تحلیلی و روایی خود، بستری مناسب برای پرورش این مهارت فراهم می کند با این حال، بررسی ها نشان می دهد که کتاب های درسی تاریخ در ایران کمتر به تقویت مهارت های تفکر نقادانه پرداخته اند این مطالعه با هدف بررسی میزان انعکاس مهارت های تفکر نقادانه در کتاب های درسی تاریخ دوره متوسطه و شناسایی موانع و راهکارهای مرتبط با آن انجام شده است با استفاده از رویکرد مروری، محتوای کتاب های درسی تاریخ از منظر ساختار، سوالات و فعالیت ها، منابع تاریخی و رویکردهای آموزشی تحلیل شد یافته ها نشان می دهد که این کتاب ها عمدتا بر انتقال اطلاعات توصیفی متمرکز هستند و فعالیت های محدودی برای تقویت تحلیل و ارزیابی انتقادی ارائه می دهند سوالات و فعالیت ها اغلب در سطح دانش و درک قرار دارند و کمتر به مهارت های سطح بالاتر شناختی توجه شده است همچنین، منابع تاریخی به صورت گزینشی ارائه شده و فرصت های کافی برای تحلیل انتقادی آن ها فراهم نشده است موانع اصلی شامل محدودیت های برنامه درسی، کمبود آموزش معلمان و فرهنگ آموزشی معلم محور شناسایی شد برای بهبود وضعیت، پیشنهادهایی نظیر بازنگری برنامه درسی، گنجاندن فعالیت های مبتنی بر حل مسئله، آموزش معلمان در زمینه روش های تدریس فعال و استفاده از منابع چندرسانه ای ارائه شده است این مطالعه نشان می دهد که تقویت تفکر نقادانه در کتاب های درسی تاریخ نیازمند تغییرات ساختاری و رویکردهای نوین آموزشی است تا دانش آموزان بتوانند درک عمیق تری از مفاهیم تاریخی به دست آورند و توانایی تحلیل انتقادی خود را توسعه دهند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا سلطانی

نویسنده اول

�لطانی، زهرا،1404،مهارت تفکر نقادانه در کتاب های درسی تاریخ،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز