بررسی سیاست های صفویان در حوزه روابط خارجی و تقویت جایگاه ایران

چکیده مقاله

حکومت صفویان یکی از مهم ترین دوره های تاریخی ایران محسوب می شود که تاثیرات گسترده ای بر سیاست، اقتصاد، فرهنگ و روابط بین المللی این کشور گذاشت در طول بیش از دو قرن حکومت، صفویان موفق شدند با ایجاد یک ساختار سیاسی و دیوان سالاری منسجم، ایران را به یکی از قدرت های تاثیرگذار منطقه تبدیل کنند روابط خارجی این حکومت، به ویژه در ارتباط با امپراتوری عثمانی و کشورهای اروپایی، نقش کلیدی در تحولات داخلی و خارجی ایران ایفا کرد تعاملات دیپلماتیک و فرهنگی با اروپا و درگیری های مداوم با عثمانی، سیاست های داخلی صفویان را تحت تاثیر قرار داد و موجب تغییراتی در ساختار نظامی، اقتصادی و اجتماعی کشور شد بررسی روابط خارجی صفویان نشان می دهد که این تعاملات، در برخی موارد موجب تقویت جایگاه ایران در نظام بین المللی شد و در برخی دیگر، زمینه ساز بحران های داخلی و در نهایت سقوط این حکومت گردید، یکی از مهم ترین نتایج بررسی روابط صفویان با عثمانی، نقش اختلافات مذهبی در شکل گیری تنش های سیاسی و نظامی میان این دو امپراتوری بود صفویان که با ترویج تشیع، هویت مذهبی مستقلی برای ایران ایجاد کرده بودند، همواره در تقابل با عثمانی که خود را رهبر جهان اهل سنت می دانست، قرار گرفتند این اختلافات موجب شد که درگیری های نظامی متعددی میان این دو قدرت رخ دهد که از جمله مهم ترین آن ها می توان به جنگ چالدران و جنگ های شاه عباس با عثمانی اشاره کرد این جنگ ها اگرچه در برخی موارد به نفع ایران تمام شد، اما در مجموع، باعث تحمیل هزینه های سنگین اقتصادی و اجتماعی به کشور شد دولت صفوی برای تامین منابع مالی لازم جهت ادامه جنگ ها، مالیات ها را افزایش داد که این امر، فشار زیادی بر مردم وارد کرد و در برخی موارد منجر به نارضایتی های داخلی شد علاوه بر این، نیاز به نیروی نظامی بیشتر باعث شد که حکومت به گروه هایی مانند شاهسون ها و سپاه جدید شاه عباس متکی شود که به تدریج، تعادل قدرت را در ساختار سیاسی داخلی تغییر داد در کنار درگیری های نظامی، روابط دیپلماتیک و فرهنگی صفویان با عثمانی نیز تاثیرات مهمی بر سیاست داخلی و تحولات اجتماعی ایران داشت با وجود دشمنی های سیاسی، تاثیرات فرهنگی میان این دو امپراتوری غیرقابل انکار بود نفوذ زبان و ادبیات فارسی در دربار عثمانی، تاثیر هنر صفوی بر معماری و صنایع دستی عثمانی، و همچنین مهاجرت هنرمندان و صنعتگران میان دو کشور، نشان دهنده وجود تعاملات فرهنگی گسترده میان این دو قدرت است با این حال، این روابط فرهنگی، نتوانست اختلافات سیاسی و مذهبی را کاهش دهد و در بیشتر دوران حکومت صفویان، تقابل با عثمانی به عنوان یک اولویت استراتژیک باقی ماند، در مقابل، روابط صفویان با اروپا شکل متفاوتی داشت صفویان که به دنبال یافتن متحدانی برای مقابله با عثمانی بودند، تلاش کردند که روابط خود را با کشورهای اروپایی مانند پرتغال، انگلستان، فرانسه و هلند گسترش دهند این روابط، علاوه بر دیپلماسی، در حوزه های تجاری، نظامی و فرهنگی نیز تاثیرات قابل توجهی داشت یکی از مهم ترین جنبه های این روابط، همکاری نظامی صفویان با انگلیسی ها در اخراج پرتغالی ها از جزیره هرمز بود که نشان دهنده اهمیت تعاملات استراتژیک ایران با قدرت های اروپایی است همچنین، ورود هیئت های دیپلماتیک اروپایی به دربار صفوی، بیانگر تمایل متقابل برای گسترش همکاری های سیاسی و اقتصادی بود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فریبا قربانی

نویسنده اول

فریدون سلیمانی

نویسنده دوم

قربانی، فریبا و ، فریدون سلیمانی،1404،بررسی سیاست های صفویان در حوزه روابط خارجی و تقویت جایگاه ایران،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404