بررسی نقش هوش مصنوعی مولد و دستیارهای گفت وگومحور در بازتعریف فرایندهای پژوهش، نویسندگی و تفکر نقادانه دانش آموزان در عصر پسادیجیتال

چکیده مقاله

زمینه: عصر پسادیجیتال با درهم تنیدگی فضای دیجیتال و فیزیکی، تحولی بنیادین در فرایندهای آموزشی ایجاد کرده است هوش مصنوعی مولد و دستیارهای گفت وگومحور به عنوان فناوری های نوظهور، توانسته اند مرزهای سنتی پژوهش، نویسندگی و تفکر نقادانه را در میان دانش آموزان به چالش بکشند و بازتعریفی اساسی از این مهارت ها ارائه دهند هدف: این پژوهش با هدف واکاوی و تبیین نقش هوش مصنوعی مولد و دستیارهای گفت وگومحور در بازتعریف فرایندهای پژوهش، نویسندگی و تفکر نقادانه دانش آموزان در عصر پسادیجیتال انجام شده است روش: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مرور نظام مند و تحلیل اسناد علمی انجام شد جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات علمی، مطالعات نظری و گزارش های پژوهشی مرتبط با موضوع بود که در پنج سال اخیر در پایگاه های معتبر علمی منتشر شده اند با استفاده از کلیدواژه های تخصصی و معیارهای ورود و خروج مشخص، ۱۲ منبع علمی مرتبط شناسایی و انتخاب شدند داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با رویکرد استقرایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی مولد و دستیارهای گفت وگومحور تاثیرات چندوجهی بر فرایندهای آموزشی داشته اند در حوزه پژوهش، این ابزارها با شخصی سازی مسیر یادگیری، ارائه بازخورد تحلیلی و تسهیل فرایند جست وجو، گردآوری و سازماندهی اطلاعات، تحولی اساسی ایجاد کرده اند در حوزه نویسندگی، تاثیرات دوگانه ای مشاهده شد: از یک سو، این ابزارها با کاهش موانع نوشتاری و تقویت تخیل، خلاقیت نوشتاری را افزایش داده اند و از سوی دیگر، استفاده کنترل نشده از آن ها می تواند به یکنواختی بیان، تضعیف تفکر واگرا و کاهش حس مالکیت فکری منجر شود در حوزه تفکر نقادانه، تعامل با پاسخ های هوش مصنوعی ضرورت بازتعریف این مهارت را آشکار ساخته و بر لزوم پرورش «سواد هوش مصنوعی» برای تبدیل دانش آموزان از مصرف کنندگان منفعل به کاربرانی منتقد و آگاه تاکید دارد همچنین، ابعاد اخلاقی استفاده از این ابزارها شامل حریم خصوصی، عدالت آموزشی و مسئولیت پذیری، به عنوان چالش های اساسی شناسایی شدند نتیجه گیری: هوش مصنوعی مولد و دستیارهای گفت وگومحور، فرصت های بی سابقه ای برای تحول فرایندهای پژوهش، نویسندگی و تفکر نقادانه دانش آموزان فراهم آورده اند، اما این تحول بدون تدوین چارچوب های آموزشی مناسب، توانمندسازی معلمان و رعایت اصول اخلاقی، می تواند به جای تقویت، به تضعیف مهارت های شناختی و عاملیت انسانی منجر شود بازتعریف نقش معلم به عنوان تسهیلگر تفکر نقاد و طراحی نظام های آموزشی مبتنی بر سواد هوش مصنوعی، ضرورتی اجتناب ناپذیر در عصر پسادیجیتال است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نورالدین اسلامی فر

*کارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید مدرس سنندج، سنندج، ایران

زهرا سرائی

کارشناسی ریاضی کاربردی، آموزگار، اردبیل، اردبیل

�رائی، زهرا،1405،بررسی نقش هوش مصنوعی مولد و دستیارهای گفت وگومحور در بازتعریف فرایندهای پژوهش، نویسندگی و تفکر نقادانه دانش آموزان در عصر پسادیجیتال،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر