بررسی نقش سرمایه فرهنگی خانواده بر شکل گیری هویت یادگیری خودمختار در دانش آموزان ابتدایی

چکیده مقاله

در جهان معاصر، نظام های آموزشی بیش از هر زمان دیگری با تحولات گسترده اجتماعی، فرهنگی، فناورانه و اقتصادی روبه رو هستند این تحولات موجب شده اند که مفهوم یادگیری از قالب سنتی و انتقال صرف اطلاعات فراتر رود و به فرایندی فعال، پویا، درونی و مبتنی بر مشارکت آگاهانه یادگیرنده تبدیل شود در چنین شرایطی، یکی از مهم ترین اهداف آموزش وپرورش، تربیت دانش آموزانی است که بتوانند به صورت مستقل، هدفمند و مسئولانه فرایند یادگیری خود را هدایت کنند این توانایی که در ادبیات آموزشی از آن با عنوان «یادگیری خودمختار» یاد می شود، امروزه به عنوان یکی از مولفه های اساسی موفقیت تحصیلی، رشد فردی و سازگاری اجتماعی شناخته می شود یادگیرنده خودمختار فردی است که توانایی برنامه ریزی، کنترل، ارزیابی و مدیریت یادگیری خویش را داراست و می تواند بدون وابستگی کامل به معلم یا محیط آموزشی، در مسیر کسب دانش و مهارت گام بردارد در این میان، شکل گیری هویت یادگیری خودمختار در دوران کودکی، به ویژه در مقطع ابتدایی، از اهمیت فراوانی برخوردار است؛ زیرا سال های نخست تحصیل، پایه های اصلی شخصیت، نگرش ها، عادات ذهنی و الگوهای رفتاری کودک را شکل می دهند دانش آموزان ابتدایی در این دوره، علاوه بر فراگیری مهارت های پایه، به تدریج درک خود از «خود یادگیرنده» را نیز توسعه می دهند آنان می آموزند که چگونه با مسائل مواجه شوند، چگونه برای یادگیری انگیزه پیدا کنند، چگونه مسئولیت فعالیت های آموزشی خود را بر عهده گیرند و چگونه میان تلاش فردی و موفقیت ارتباط برقرار کنند بنابراین، هویت یادگیری خودمختار نه تنها یک ویژگی آموزشی، بلکه بخشی از هویت روان شناختی و اجتماعی کودک محسوب می شود که می تواند مسیر آینده تحصیلی و حتی اجتماعی او را تعیین کند با وجود اهمیت فراوان یادگیری خودمختار، این ویژگی به صورت ناگهانی یا صرفا در محیط مدرسه شکل نمی گیرد؛ بلکه حاصل تعامل پیچیده عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی است در میان این عوامل، خانواده به عنوان نخستین و بنیادی ترین نهاد اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری نگرش ها، ارزش ها، انگیزه ها و شیوه های یادگیری کودکان ایفا می کند خانواده محیطی است که کودک نخستین تجربه های ارتباطی، شناختی و فرهنگی خود را در آن کسب می کند و بسیاری از الگوهای رفتاری و ذهنی خویش را از طریق تعامل با والدین و سایر اعضای خانواده می آموزد در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش سرمایه فرهنگی خانواده بر شکل گیری هویت یادگیری خودمختار در دانش آموزان ابتدایی پرداخته شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که سرمایه فرهنگی خانواده نقش اساسی در شکل گیری هویت یادگیری خودمختار، افزایش انگیزش تحصیلی و رشد توانایی های شناختی و آموزشی دانش آموزان ابتدایی دارد و تعامل سازنده میان خانواده، مدرسه و معلمان می تواند زمینه پرورش یادگیرندگانی مستقل، مسئولیت پذیر و خلاق را فراهم سازد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

آسیه قدیری

نویسنده اول

قدیری، آسیه،1404،بررسی نقش سرمایه فرهنگی خانواده بر شکل گیری هویت یادگیری خودمختار در دانش آموزان ابتدایی،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404