چکیده مقاله
جهانی شدن به عنوان پدیده ای اجتناب ناپذیر، با تاثیرات عمیق فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی خود، هویت های ملی را در سراسر جهان با چالش ها و فرصت های بی سابقه ای مواجه ساخته است در این میان، نظام های آموزش و پرورش به عنوان نهادهای اصلی جامعه پذیری و انتقال ارزش ها، نقشی محوری در حفظ، تقویت و بازتعریف هویت ملی در عین تعامل سازنده با جریان جهانی ایفا می کنند این مقاله با هدف تبیین چالش های پیشروی آموزش و پرورش در زمینه تقویت هویت ملی در عصر جهانی شدن و ارائه راهکارهای مناسب تدوین شده است چالش های اصلی شناسایی شده در این تحقیق عبارتند از: ۱ تهدید فرهنگ بومی در نتیجه هجوم ارزش ها، نمادها و سبک های زندگی جهانی و ایجاد دوگانگی یا تعارض هویتی در میان نسل جوان ۲ کمرنگ شدن مرزهای هویتی تحت تاثیر فناوری های ارتباطی و فضای مجازی ۳ کاستی های محتوای آموزشی از حیث عدم توازن بین آموزش مولفه های هویت ملی مانند تاریخ، زبان، فرهنگ، دین و سرزمین و مهارت های مورد نیاز برای زندگی در جهان پیوسته ۴ ضعف در تربیت معلمان به عنوان الگوهای هویت ساز، در زمینه آگاهی و مهارت تلفیق هویت ملی و شهروندی جهانی ۵ سیاست گذاری های تقلیدی و نامتناسب با بافت فرهنگی جامعه در برابر این چالش ها، مقاله راهکارهایی را در سطوح مختلف پیشنهاد می دهد که بر محوریت نظام آموزش و پرورش متمرکز است این راهکارها شامل: بازنگری در برنامه های درسی با رویکرد تلفیقی و تقویت سواد فرهنگی ملی در کنار سواد جهانی و تفکر انتقادی؛ توانمندسازی معلمان از طریق آموزش های تخصصی برای ایفای نقش راهبر در فرآیند هویت سازی متوازن؛ تنوع بخشی به روش های آموزشی با تاکید بر فعالیت های گروهی، پروژه های میدانی و استفاده هوشمندانه از فناوری برای معرفت بخشی به هویت ملی؛ تعامل سازنده با محیط جهانی از طریق ترویج گفت وگوی بین فرهنگی و شناخت متقابل در متن برنامه های آموزشی؛ و نهایتا تقویت مشارکت نهادهای فرهنگی، خانوادگی و مدنی با نظام آموزشی برای ایجاد هماهنگی و همسویی در فرآیند هویت بخشی این مقاله نتیجه می گیرد که تقویت هویت ملی در دوره جهانی شدن، نه به معنای انزوا و طرد که در گفت وگوی پویا و آگاهانه با دیگر فرهنگ ها و در قالب هویتی باز، مقاوم و در عین حال انعطاف پذیر معنا می یابد آموزش و پرورش با اتخاذ رویکردی آینده نگر، فعال و مبتنی بر زمینه فرهنگی خود، می تواند نسل جوان را برای زندگی در جامعه ای پیچیده آماده کند که در آن تعلقات ملی، در کنار شناخت و احترام به تنوع جهانی، عاملی برای رشد شخصی و پیشرفت جمعی باشد
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�کبری، قاسم و امینی، افسانه و محمودی، حسین و بهارلو، اکرم،1404،تقویت هویت ملی در موج جهانی شدن، چالش ها و راهکارهای فراروی آموزش و پرورش،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز