نقش تعلیم و تربیت در آثار سعدی شیرازی

چکیده مقاله

آثار سعدی شیرازی، به ویژه «گلستان» و «بوستان»، از برجسته ترین نمونه های ادب تعلیمی در سنت فرهنگی ایران به شمار می آیند و تصویری ژرف از نگرش اخلاقی، تربیتی و اجتماعی او ارائه می دهند سعدی با بهره گیری از حکایت، تمثیل، شعر و نثر مسجع، مفاهیم تربیتی را در قالب روایت های جذاب و آموزنده بیان می کند و از این طریق، به شیوه ای غیرمستقیم اما موثر، مخاطب را به درک فضایل اخلاقی، اعتدال در رفتار، خردمندی و مردم داری رهنمون می سازد تعلیم و تربیت در نگاه سعدی صرفا مجموعه ای از آموزه های اخلاقی نیست، بلکه فرآیندی چندلایه و مبتنی بر تجربه، تعامل و شناخت انسان است او با تاکید بر کرامت انسانی، نقش تربیت را در شکل گیری شخصیت فرد و سامان دهی جامعه برجسته می کند و معتقد است که انسان بی تهذیب و بی آموزش، هرچند دارای توانایی های ذاتی باشد، نمی تواند به مرتبه مطلوب انسانی برسد در آثار سعدی، تربیت بر پیوند میان اخلاق فردی و مسئولیت اجتماعی استوار است او با نقد رفتارهای ناپسند، ستایش نیکوکاری، و طرح گفت وگوهای آموزنده میان شخصیت ها، به مخاطب فرصت می دهد تا از خلال مقایسه میان کردار درست و نادرست، به خودشناسی و اصلاح رفتار دست یابد از دیدگاه سعدی، تعلیم و تربیت زمانی اثرگذار است که با محبت، اعتدال و واقع بینی همراه باشد و مربی نیز با ویژگی هایی چون حلم، دانایی و الگو بودن، نقش خویش را ایفا کند این مقاله با بررسی جنبه های مختلف تربیتی در آثار سعدی، نشان می دهد که چگونه این شاعر بزرگ از زبان ادب برای طرح اندیشه های انسان ساز بهره گرفته و سنتی پایدار در اخلاق و تربیت ایرانی–اسلامی پدید آورده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حسن رضا حکیمی اصل

کاردانی علوم تجربی، مرکزتربیت معلم شهید محمود قاسمی گناباد، مقطع متوسطه اول، دبیر علوم تجربی

معصومه دلبند

کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، آموزش و پرورش استان آذربایجان شرقی

رقیه دلبند

کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، آموزش و پرورش استان آذربایجان شرقی

�لبند، معصومه و دلبند، رقیه،1405،نقش تعلیم و تربیت در آثار سعدی شیرازی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر