چکیده مقاله
زمینه و هدف: اختلال دیکته نویسی به عنوان یکی از نمودهای «اختلال یادگیری خاص» در حوزه بیان نوشتاری، در فارسی با چالش های منحصربه فردی همچون هم آواها، تنوع رسم الخط، فاصله گذاری و نیم فاصله همراه است تاخیر در شناسایی دقیق، پیامدهایی چون شکست تحصیلی، افت خودکارآمدی و برچسب گذاری نادرست را به دنبال دارد هدف این مقاله ارائه ی یک چارچوب جامع و بوم ساخت برای شناسایی اختلال دیکته نویسی در دانش آموزان فارسی زبان است که هم از منظر عصب روان شناختی و هم از منظر ویژگی های خط فارسی قابل اجرا باشد روش: ابتدا یک مرور تلفیقی integrative از ادبیات نظری و تجربی مرتبط با بنیان های واجی، نگارشی دیداری، صرفی نحوی و کارکردهای اجرایی در املانویسی انجام می شود سپس بر مبنای این مرور و نظر خبرگان، یک پروتکل شناسایی چندمرحله ای طراحی می گردد که شامل ۱ غربالگری کلاسی مبتنی بر نمونه های املای استاندارد و تحلیل خطا، ۲ سنجش هدفمند آگاهی واجی، سرعت نامیدن، حافظه ی کاری و دانش صرفی املا یی، ۳ مشاهده ی کلاسی و مصاحبه با معلم و والدین، و ۴ بررسی «پاسخ به مداخله» کوتاه مدت RTI برای افتراق نارساکامی آموزشی از اختلال پایدار یافته ها مروری کاربردی : الگوی خطاهای شاخص در فارسی شامل جانشینی هم آواها مثل: ض/ظ/ذ/ز و س/ص/ث ، حذف نشانه های صرفی ها، تر، ترین، ی نکره/اضافه ، خطاهای فاصله گذاری/نیم فاصله می روم/میروم ، بدشکلی حروف و پایداری پایین در قاعده های همزه و هاء است پروتکل پیشنهادی با تکیه بر تحلیل کیفی کمی خطا و ترکیب آن با نشانگرهای شناختی آگاهی واجی، RAN، حافظه ی کاری شنیداری دنباله ای و شواهد کلاسی، معیارهای تصمیم گیری روشنی برای ارجاع تخصصی ارائه می کند و از اتکای صرف به تفاوت هوش پیشرفت پرهیز دارد نتیجه گیری: شناسایی زودهنگام و چندمنبعی، احتمال برچسب گذاری اشتباه را کاهش داده و مسیر مداخلات هدفمند واج آگاهی، نقش نماهای صرفی، آموزش قواعد خاص خط فارسی و خودکارسازی را هموار می سازد این مقاله چارچوبی اجرایی، سنجه های کلیدی و چک لیست های عملیاتی در اختیار مدارس قرار می دهد تا شناسایی از سطح حدس معلم به سطح تصمیم مبتنی بر شواهد ارتقا یابد نوآوری: بومی سازی طبقه بندی خطا برای فارسی، ادغام نشانه های عصب روان شناختی با تحلیل املایی، و افزودن مولفه ی «پاسخ به مداخله ی کوتاه دوره» در تصمیم گیری کاربرد عملی: مناسب برای معلمان ابتدایی، مشاوران مدرسه، گفتاردرمانگران، روان شناسان تربیتی و کارگروه های پایش پیشرفت تحصیلی
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�حمدی، ژیلا،1404،شناسایی اختلال دیکته نویسی در دانش آموزان،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه
ارائهشده در
مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404