نقش روابط خواهر و برادری در فرایند یادگیری دانش آموزان: پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری و مهارت های اجتماعی

چکیده مقاله

خانواده، به عنوان نخستین و پایدارترین بستر اجتماعی شدن، نقشی محوری در شکل دهی به ابعاد گوناگون رشد کودک و نوجوان ایفا می کند در این میان، روابط خواهر و برادری به دلیل ماهیت عاطفی، تداوم در طول زندگی و پویایی منحصربه فرد خود، تاثیرات عمیقی بر مسیر یادگیری و تحول فردی بر جای می گذارد هدف این پژوهش، بررسی نظام مند و چندوجهی نقش روابط خواهر و برادری در فرایند یادگیری دانش آموزان با تمرکز بر سه مولفه کلیدی پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری و مهارت های اجتماعی است روش پژوهش حاضر از نوع مروری نظام مند و تحلیلی است که با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی معتبر فارسی و انگلیسی بدست آمده است مبانی نظری این مطالعه بر پایه نظریه سیستم های بوم شناختی برونفن برنر، نظریه یادگیری اجتماعی شناختی بندورا و نظریه دلبستگی استوار شده است یافته های این مرور نظام مند نشان می دهد که کیفیت روابط خواهر و برادری شامل ابعاد گرمی، تعارض، و الگوسازی به طور معناداری با پیشرفت تحصیلی مرتبط است؛ به گونه ای که روابط گرم و حمایتگر با افزایش پیشرفت تحصیلی و روابط مبتنی بر تعارض و رقابت ناسالم با افت عملکرد همراه است همچنین، خواهر و برادرهای بزرگ تر و موفق از طریق الگوسازی و انتقال انتظارات مثبت، به طور چشمگیری انگیزه درونی و بیرونی یادگیری را در فرزندان کوچک تر تقویت می کنند از منظر مهارت های اجتماعی، تعاملات روزمره میان همشیرها به مثابه یک آزمایشگاه اجتماعی طبیعی عمل می کند که در آن مهارت هایی چون همدلی، حل مسئله، مذاکره، مدیریت تعارض و خودتنظیمی پرورش می یابد این مهارت ها به نوبه خود، بستر اجتماعی هیجانی لازم برای یادگیری موثر در مدرسه را فراهم می آورند نتیجه گیری نهایی حاکی از آن است که نظام آموزشی و خانواده ها باید از ظرفیت عظیم و اغلب نادیده گرفته شده روابط همشیرها به عنوان یک منبع آموزشی و پرورشی غیررسمی بهره برداری کنند طراحی برنامه های مداخله ای مبتنی بر خانواده با هدف بهبود کیفیت روابط خواهر و برادری می تواند به عنوان یک استراتژی نوین و کم هزینه در ارتقای پیامدهای تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

اکرم محمودوند

کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه غیردولتی سمنگان، کدملی ۴۰۷۲۳۹۴۰۱۷

محمد جواد شاکری اشتیجه

کارشناسی مهندسی مواد و متالورژی،آموزش و پرورش کهریزک،تهران،ایران

معصومه شاکری اشتیجه

کارشناسی آموزش ابتدایی،آموزش و پرورش منطقه۴،تهران،ایران

فاطمه حیدری

کارشناسی علوم تجربی،آموزش و پرورش منطقه۱۱،تهران،ایران

�اکری اشتیجه، محمد جواد و شاکری اشتیجه، معصومه و حیدری، فاطمه،1405،نقش روابط خواهر و برادری در فرایند یادگیری دانش آموزان: پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری و مهارت های اجتماعی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر