نقش فشارهای تحصیلی، خانواده و فضای مجازی در بروز افکار خودکشی در دختران دبیرستانی

چکیده مقاله

افکار خودکشی در میان نوجوانان، به ویژه دختران دبیرستانی، به یکی از مهم ترین چالش های سلامت روان تبدیل شده است و شناسایی عوامل خطرساز آن برای طراحی برنامه های پیشگیرانه ضروری است پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سه عامل کلیدی فشارهای تحصیلی، خانواده و فضای مجازی در بروز افکار خودکشی در دختران دبیرستانی، با روش مروری و بر اساس مطالعات داخلی و بین المللی انجام شد یافته ها نشان داد که فشارهای تحصیلی، از طریق افزایش استرس، اضطراب، افسردگی، ترس از شکست و فرسودگی تحصیلی، از مهم ترین عوامل زمینه ساز افکار خودکشی هستند در حوزه خانواده، تعارض والد–نوجوان، سبک های فرزندپروری ناکارآمد، کاهش انسجام خانوادگی و ضعف حمایت عاطفی، خطر بروز افکار خودکشی را افزایش می دهند، در حالی که روابط گرم و حمایتگر خانواده نقش محافظتی ایفا می کند همچنین، استفاده افراطی از فضای مجازی، اعتیاد به اینترنت، قلدری سایبری، مقایسه اجتماعی، کاهش حمایت اجتماعی ادراک شده و مواجهه با محتوای آسیب رسان، به طور مستقیم و غیرمستقیم با افزایش افکار خودکشی مرتبط هستند بررسی مطالعات نشان داد که این سه عامل به صورت مستقل عمل نمی کنند، بلکه در قالب یک نظام تعاملی و بر اساس مدل استرس–آسیب پذیری، اثرات یکدیگر را تشدید کرده و احتمال بروز افکار خودکشی را افزایش می دهند بر این اساس، پیشگیری موثر مستلزم اجرای مداخلات چندسطحی شامل غربالگری سلامت روان در مدارس، آموزش مهارت های مقابله با استرس و تنظیم هیجان، توانمندسازی والدین، تقویت روابط خانوادگی، ارتقای سواد رسانه ای و مدیریت استفاده از فضای مجازی است اتخاذ رویکردی جامع و هماهنگ میان مدرسه، خانواده و جامعه می تواند نقش موثری در کاهش افکار خودکشی و ارتقای سلامت روان دختران نوجوان داشته باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا کرامت

دبیرعلوم اجتماعی ارومیه

توران کوچکی

کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

سپیده بخت آذر

دبیر علوم اجتماعی ارومیه

Maryam Jafari

دبیر علوم اجتماعی خوی

حمیده کلب خانی

دبیر علوم اجتماعی خوی

کوچکی، توران،1405،نقش فشارهای تحصیلی، خانواده و فضای مجازی در بروز افکار خودکشی در دختران دبیرستانی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر