تحول مفهوم «معلم» در فلسفه اگزیستانسیالیسم

چکیده مقاله

مسئله اصلی این پژوهش، ابهام در تعریف و کارکرد معلم در نظام های تربیتی سنتی مبتنی بر جبرگرایی یا عقل محوری است که در مقابل، فلسفه اگزیستانسیالیسم با تاکید بر اصالت، آزادی و مسئولیت فردی، تعریف نوینی از نقش معلم ارائه می دهد؛ هدف این مطالعه، تبیین تحول مفهوم «معلم» از منظر اندیشمندان کلیدی اگزیستانسیالیسم و استخراج دلالت های آن برای فلسفه تعلیم و تربیت معاصر است روش پژوهش، کیفی از نوع تحلیل محتوای مفهومی و تطبیقی است جامعه پژوهش شامل تمامی متون اصیل فلسفه اگزیستانسیالیسم آثار سورن کییرکگور، فردریش نیچه، مارتین هایدگر، ژان پل سارتر، سیمون دوبووار و آلبر کامو و تفاسیر معتبر آکادمیک در این حوزه است نمونه گیری به صورت هدفمند و از نوع ملاک محور انجام شد که مهم ترین و تاثیرگذارترین آثار هر فیلسوف مانند «هستی و زمان»، «هستی و نیستی» و «ترس و لرز» را در بر می گیرد روش جمع آوری اطلاعات، اسنادی کتابخانه ای با استفاده از فیش برداری نظام مند و ثبت کدهای اولیه از مفاهیم مرتبط با معلمی، یادگیری و رابطه تربیتی بود تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از روش تحلیل مضمون تماتیک طی شش مرحله براون و کلارک انجام شد که مقوله های اصلی در طول فرآیند کدگذاری باز، محوری و گزینشی استخراج گردید نتایج پژوهش نشان می دهد که مفهوم معلم در اگزیستانسیالیسم تحولی بنیادین از «مرجع دانش و اخلاق» به «تسهیل گر آزادی، برانگیزاننده اصالت و همسفر دیالکتیکی» یافته است؛ معلم اگزیستانسیال نه انتقال دهنده حقیقت جزمی، بلکه کسی است که با طرح پرسش های وجودی، ایجاد موقعیت های مرزی و احترام به «بودن خود» یادگیرنده، او را به سوی خلق معنا و مسئولیت پذیری سوق می دهد این یافته ها ضمن نقد رویکردهای رفتاری و تکنوکراتیک معاصر، چارچوبی برای بازتعریف نقش معلم در نظام های آموزشی آزادمحور ارائه می دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم عزیزی

نویسنده اول

�زیزی، مریم،1404،تحول مفهوم «معلم» در فلسفه اگزیستانسیالیسم،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404