تحلیل نقش مهارت های فراشناختی در خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت پایدار دانش آموزان در نظام های آموزشی پویا

چکیده مقاله

در جهان معاصر، نظام های آموزشی بیش از هر زمان دیگری با تحولات گسترده علمی، فناورانه، فرهنگی و اجتماعی مواجه شده اند سرعت تغییرات در عرصه های دانش، گسترش فناوری های نوین آموزشی، پیچیده تر شدن نیازهای یادگیری و افزایش انتظارات از نهادهای آموزشی، موجب شده است که مفهوم یادگیری دیگر صرفا به انتقال محفوظات و دانش نظری محدود نباشد؛ بلکه توانایی یادگیری مستمر، تفکر انتقادی، خودتنظیمی، حل مسئله و سازگاری با شرایط متغیر، به عنوان مولفه های اساسی موفقیت تحصیلی و اجتماعی شناخته شوند در چنین شرایطی، نظام های آموزشی پویا تلاش می کنند تا به جای تاکید صرف بر نتایج کمی و آزمون محور، زمینه رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم سازند و آنان را به یادگیرندگانی فعال، مستقل و توانمند تبدیل کنند در این میان، یکی از مهم ترین مفاهیمی که در دهه های اخیر توجه پژوهشگران علوم تربیتی و روان شناسی تربیتی را به خود جلب کرده است، مفهوم «مهارت های فراشناختی» است فراشناخت به طور کلی به آگاهی فرد از فرایندهای شناختی خود و توانایی مدیریت، کنترل و ارزیابی این فرایندها اشاره دارد به بیان دیگر، فراشناخت نوعی «تفکر درباره تفکر» محسوب می شود که به فرد امکان می دهد تا شیوه یادگیری خود را بشناسد، نقاط قوت و ضعف خویش را ارزیابی کند، راهبردهای مناسب یادگیری را انتخاب نماید و در صورت لزوم، شیوه های شناختی خود را اصلاح کند مهارت های فراشناختی شامل برنامه ریزی، نظارت بر عملکرد، کنترل فرایند یادگیری، خودارزیابی و تنظیم راهبردهای شناختی هستند و نقش اساسی در یادگیری عمیق و پایدار ایفا می کنند اهمیت مهارت های فراشناختی زمانی برجسته تر می شود که یادگیری را فرایندی فعال، هدفمند و خودراهبر در نظر بگیریم در نظام های آموزشی سنتی، معلم محور اصلی انتقال اطلاعات بود و دانش آموز عمدتا نقشی منفعل در فرایند آموزش داشت؛ اما در رویکردهای نوین آموزشی، دانش آموز به عنوان عامل اصلی یادگیری شناخته می شود و مسئولیت بیشتری در مدیریت فرایند یادگیری خود بر عهده دارد در چنین فضایی، برخورداری از مهارت های فراشناختی می تواند به دانش آموز کمک کند تا به صورت آگاهانه مسیر یادگیری خویش را هدایت کرده و در مواجهه با چالش های آموزشی، عملکرد موثرتری داشته باشد در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل نقش مهارت های فراشناختی در خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت پایدار دانش آموزان در نظام های آموزشی پویا پرداخته شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که مهارت های فراشناختی در تعامل با خودکارآمدی تحصیلی نقش اساسی در ارتقای کیفیت یادگیری و شکل گیری پیشرفت پایدار دانش آموزان دارند تقویت این دو مولفه می تواند زمینه ساز یادگیری عمیق، خودتنظیم و موفقیت تحصیلی بلندمدت در نظام های آموزشی پویا شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نگین زرین فر

نویسنده اول

�رین فر، نگین،1404،تحلیل نقش مهارت های فراشناختی در خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت پایدار دانش آموزان در نظام های آموزشی پویا،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404