تحلیل نقش هوش مصنوعی و ابزارهای یادگیری هوشمند در شخصی سازی آموزش و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان

چکیده مقاله

در قرن بیست و یکم، نظام های آموزشی جهان با چالشی بنیادین روبه رو هستند: چگونه می توان میان تنوع فزاینده نیازها، توانمندی ها و سبک های یادگیری دانش آموزان از یک سو، و ساختار یکپارچه، خطی و اغلب انعطاف ناپذیر آموزش سنتی از سوی دیگر، سازگاری ایجاد کرد؟ کلاس های درس امروزی، انباشته از یادگیرندگانی است که از نظر پیشینه دانشی، سرعت یادگیری، هوش های چندگانه، علایق شخصی و حتی وضعیت عاطفی روانی با یکدیگر تفاوت های چشمگیری دارند با این وجود، متدهای رایج آموزش، اغلب رویکرد «یک اندازه برای همه» One size fits all را دنبال می کنند؛ رویکردی که نه تنها نابرابری های یادگیری را عمیق تر می سازد، بلکه استعدادهای بالقوه بسیاری از یادگیرندگان را ناشناخته باقی می گذارد در چنین شرایطی، مفهوم «شخصی سازی آموزش» Personalized Education دیگر یک آرمان تربیتی لوکس محسوب نمی شود، بلکه به یک ضرورت غیرقابل انکار تبدیل شده است اما پرسش کلیدی آن است که چگونه می توان در مقیاس انبوه و با منابع محدود انسانی و زمانی، آموزشی متناسب با هر فرد ارائه داد؟ پاسخ به این پرسش معماگونه، در سال های اخیر به طور فزاینده ای با واژه ای جادویی گره خورده است: هوش مصنوعی Artificial Intelligence هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری دگرگون ساز، توانسته است از محدوده علوم کامپیوتر فراتر رود و در قلب تحول دیجیتال آموزش جای گیرد برخلاف نرم افزارهای آموزشی سنتی که صرفا محتوا را به صورت ایستا ارائه می دهند، سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی قادر به درک، تحلیل و حتی پیش بینی رفتار یادگیرنده هستند این فناوری، با بهره مندی از شاخه هایی همچون یادگیری ماشین Machine Learning ، پردازش زبان طبیعی Natural Language Processing و شبکه های عصبی عمیق Deep Neural Networks ، می تواند از داده های حاصل از تعامل دانش آموز با محیط یادگیری مانند زمان صرف شده برای هر سوال، الگوهای پاسخ دهی، مسیرهای فکری، و حتی حالات چهره یا لحن صدا الگوهای معناداری استخراج کند این الگوها، نقشه راه منحصربه فردی از وضعیت شناختی و فراشناختی هر دانش آموز ترسیم می کنند اما شخصی سازی مبتنی بر هوش مصنوعی ابعاد گسترده تری دارد و هر یک از ابعاد آن می تواند به نحوی بر ارتقای کیفیت یادگیری تاثیر بگذارد در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل نقش هوش مصنوعی و ابزارهای یادگیری هوشمند در شخصی سازی آموزش و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان پرداخته شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که هوش مصنوعی و ابزارهای یادگیری هوشمند با شخصی سازی عمیق محتوا، سرعت، بازخورد و مسیر یادگیری، کیفیت آموزش را از سطحی کمی و نمره محور به سطحی کیفی، عمیق و ماندگار ارتقا می بخشند، اما تحقق این آرمان منوط به رعایت اصول اخلاقی، پرورش شکاف دیجیتال، توانمندسازی معلمان و حفظ نقش بی بدیل تعاملات انسانی در فرآیند یادگیری است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه افغان مرجین

نویسنده اول

�فغان مرجین، فاطمه،1404،تحلیل نقش هوش مصنوعی و ابزارهای یادگیری هوشمند در شخصی سازی آموزش و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404