چکیده مقاله
ناهنجاری های آموزشی به عنوان یکی از چالش های جدی نظام های تعلیم وتربیت معاصر، نقش تعیین کننده ای در تضعیف کیفیت یاددهی–یادگیری، کاهش انگیزش تحصیلی و بروز آسیب های روان شناختی و اجتماعی در میان دانش آموزان ایفا می کنند این ناهنجاری ها طیفی گسترده از رفتارها، نگرش ها و ساختارهای ناکارآمد را دربرمی گیرند که از سطح فردی دانش آموز آغاز شده و تا سطوح نهادی، برنامه ای و مدیریتی مدارس گسترش می یابند افت تحصیلی، بی انضباطی، پرخاشگری، اضطراب مدرسه ای، بی انگیزگی، ترک تحصیل پنهان و آشکار، و گسست عاطفی دانش آموز از مدرسه از جمله پیامدهای بارز ناهنجاری های آموزشی هستند که در مدارس امروز بیش از گذشته مشاهده می شوند علل شکل گیری ناهنجاری های آموزشی را می توان در چند محور اساسی دسته بندی کرد نخست، عوامل فردی و روان شناختی دانش آموزان، از جمله نادیده گرفتن نیازهای اساسی آنان مانند نیاز به امنیت روانی، تعلق، احترام، خودمختاری و شایستگی دوم، عوامل آموزشی و برنامه ای نظیر محتوای درسی حافظه محور، روش های تدریس سنتی و یک سویه، نظام ارزشیابی مبتنی بر نمره محوری و رقابت ناسالم، و عدم توجه به تفاوت های فردی سوم، عوامل سازمانی و مدیریتی مدرسه، شامل ضعف در رهبری آموزشی، روابط غیرحمایتی میان معلم و دانش آموز، جو مدرسه ای اقتدارگرا یا بی ثبات، و کمبود امکانات و منابع انسانی متخصص در نهایت، عوامل اجتماعی–فرهنگی و خانوادگی مانند فشارهای اقتصادی، شکاف نسلی، تغییرات سریع فرهنگی و کاهش نقش حمایتی خانواده نیز در تشدید این ناهنجاری ها موثرند در برابر این وضعیت، ارائه راهکارهای موثر و چندبعدی امری ضروری است حرکت به سوی رویکردهای آموزش انسان محور، تقویت مهارت های حرفه ای و روان شناختی معلمان، اصلاح برنامه های درسی با تاکید بر یادگیری معنادار و مهارت محور، ایجاد نظام های ارزشیابی توصیفی و رشدمدار، و بهبود جو روانی–اجتماعی مدرسه از مهم ترین راهکارهای پیشگیرانه و مداخله ای محسوب می شوند همچنین، استقرار خدمات مشاوره ای کارآمد، تقویت مشارکت خانواده ها، و توجه به عدالت آموزشی می تواند نقش بسزایی در کاهش ناهنجاری های آموزشی و ارتقای سلامت روانی و تحصیلی دانش آموزان ایفا کند در مجموع، مواجهه موثر با ناهنجاری های آموزشی مستلزم نگرشی جامع، نظام مند و مبتنی بر شواهد علمی است که مدرسه را به عنوان محیطی امن، پویا و رشددهنده برای تمامی دانش آموزان بازتعریف کند
کلیدواژهها
نویسندگان
زهرا مرسلی
کارشناسی آموزش ابتدایی،آموزش و پرورش کرج.البرز.ایران
الهام فیضی
آموزگار
فاطمه عسگری
کارشناسی آموزش ابتدایی،آموزش و پرورش کرج.البرز.ایران
پرستو عبدالله کوخی
آموزگار
سحر سدیدی
کارشناسی آموزش ابتدایی،آموزش و پرورش کرج.البرز.ایران
سیده یاسا ابراهیمی
آموزگار
سمیه وفا
کارشناسی آموزش ابتدایی،آموزش و پرورش کرج.البرز.ایران
شنو زارعی
آموزگار
شیوه ارجاع
فیضی، الهام و عبدالله کوخی، پرستو و ابراهیمی، سیده یاسا و زارعی، شنو،1404،واکاوی ناهنجاری های آموزشی در مدارس امروز؛ علل و راهکارها،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر