بررسی اثرگذاری عوامل محیطی و درونی بر ظرفیت تاب آوری دانش آموزان در مواجهه با فشارهای تحصیلی و اجتماعی

چکیده مقاله

حیات انسانی، به ویژه در دوران حساس نوجوانی و دانش آموزی، مجموعه ای از مواجهات مستمر با تضادها، فشارها و بحران های گوناگون است در این دوران، دانش آموز نه تنها با چالش های تحصیلی و رقابت های آموزشی، بلکه با دگرگونی های بنیادین فیزیولوژیک، تغییرات هویتی و فشارهای اجتماعی متناقضی روبروست که می تواند تعادل روانی او را به مخاطره اندازد در این میان، مفهومی بنیادین تحت عنوان «تاب آوری» Resilience ظهور می کند؛ تاب آوری در ساده ترین تعریف، توانایی بازگشت به وضعیت اولیه پس از تجربه یک ضربه یا بحران است، اما در نگاهی عمیق تر، تاب آوری فراتر از «سوار شدن بر موج مشکلات» است؛ تاب آوری یعنی «رشد در دل بحران» در واقع، تاب آور بودن به این معناست که فرد بتواند از تجربیات سخت، ابزارهای جدیدی برای تکامل شخصیت خود استخراج کند و به جای فروپاشی، به سطحی از بلوغ روانی دست یابد که او را در برابر ضربات آتی مقاوم تر سازد بررسی تاب آوری در محیط مدرسه، ما را به این حقیقت می رساند که این ویژگی، یک صفت ذاتی و ایستا نیست که فرد با آن متولد شود، بلکه یک «فرآیند پویا» است که از تلاقی متغیرهای متعدد شکل می گیرد عواملی که بر تاب آوری دانش آموز اثر می گذارند، در سه لایه اصلی قابل تحلیل هستند: نخست، «عوامل درونی و فردی» نظیر خودپذیرفتگی، تفکر مثبت گرا، هوش هیجانی و احساس کفایت؛ دوم، «عوامل خانوادگی» که شامل دلبستگی های ایمن، حمایت عاطفی والدین و فضای امن روانی در خانه می شود؛ و سوم، «عوامل محیطی و آموزشی» که در آن، نقش معلم به عنوان یک الگو و حامی، کیفیت روابط با هم سالان و ایجاد فضای پذیرنده در مدرسه، تعیین کننده است در واقع، تاب آوری زمانی شکل می گیرد که دانش آموز در میانه ی یک چالش، بتواند تکیه گاهی چه درونی و چه بیرونی بیابد که مانع از تبدیل شدن فشار روانی به اختلالات بالینی گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

چینی محمدی

دبیر زیست شناسی

زهره مستوفی

فرهنگی آموزش و پرورش

ناهیده شریفی

مدیر متوسطه اول

فاطمه حمیدی

فرهنگی آموزش و پرورش

مریم جمشیدی

آموزگار

معصومه نظری

فرهنگی آموزش و پرورش

ریبوار حسن پور

آموزگار

سحر اعلایی ابهریان

فرهنگی آموزش و پرورش

مستوفی، زهره و حمیدی، فاطمه و نظری، معصومه و اعلایی ابهریان، سحر،1404،بررسی اثرگذاری عوامل محیطی و درونی بر ظرفیت تاب آوری دانش آموزان در مواجهه با فشارهای تحصیلی و اجتماعی،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر