تحلیل فرآیند سیر تحولات معماری و شهرسازی در ایران پس از انقلاب اسلامی

چکیده مقاله

معماری و شهرسازی ایران در چهار دهه پس از وقوع انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷، بستری پویا و در عین حال پرچالشی از تلاقی ایدئولوژی، دگرگونی های ساختاری جامعه، نوسانات اقتصادی و ظهور جریان های فکری متکثر بوده است این پژوهش جامع با رویکردی توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از اسناد بالادستی، متون کتابخانه ای و بررسی های میدانی، به واکاوی عمیق سیر تحولات کالبدی و فضایی شهرهای ایران با تاکید بر کلان شهرها می پردازد فرضیه مبنایی تحقیق بر این استوار است که ساختار معماری شهری پس از انقلاب، روندی خطی نداشته بلکه جریانی پاندول وار را میان دو قطب آرمان گرایی هویت محور مذهبی بومی و واقع گرایی اقتصادی مبتنی بر سرمایه داری مستغلات تجربه کرده است یافته های تحقیق نشان می دهد که این دوران را می توان به چهار دوره کلان تفکیک نمود: دوره اول ۱۳۵۷ ۱۳۶۷ تحت عنوان مدیریت بحران، دفاع مقدس و تلاش برای نفی الگوهای غربی در راستای بازآفرینی نمادین معماری اسلامی؛ دوره دوم ۱۳۶۸ ۱۳۷۹ موسوم به دوران سازندگی که با تغییر استراتژی های مالی شهرداری ها و ابداع پدیده فروش تراکم، آغازگر تحولات عمیق در خط آسمان و تراکم فیزیکی شهرها شد؛ دوره سوم ۱۳۸۰ ۱۳۹۰ تجاری سازی شدید فضا، ظهور پدیده مگامال ها و رواج گسترده سبک های کاذب و وارداتی مانند کلاسیک جدید نمای رومی ؛ و در نهایت دوره چهارم ۱۳۹۰ تاکنون که با تکثرگرایی، بازگشت هوشمندانه به مصالح بومی نظیر آجر، اهمیت یافتن مسابقات معماری و گرایش به سمت رویکردهای پایدار و انسان محور متمایز می گردد نتایج نهایی پژوهش حاکی از آن است که با وجود گسیختگی های کالبدی ناشی از غلبه سوداگری بر برنامه ریزی شهری در دهه های میانی، نسل معاصر معماری ایران به نوعی بلوغ فکری در تلفیق خلاقانه سنت، مدرنیته و تکنولوژی دست یافته است که نیازمند حمایت های ساختاری و ضوابط نوین هدایت شهری است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فایق محمدی

لیسانس مدیریت دولتی استان کردستان شهرستان دهگلان کدپرسنلی ۸۳۹۵۶۲۹۳

نرگس سادات مرتضوی

ترم چهار کارشناسی معماری

ابوذر شفیعی

دکترا استاد مدعو دانشگاه ملی مهارت الزهرا شیراز

مرتضوی، نرگس سادات و شفیعی، ابوذر،1405،تحلیل فرآیند سیر تحولات معماری و شهرسازی در ایران پس از انقلاب اسلامی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر