تحلیل نقش برنامه های آموزش محیط زیست در بستر اجتماع محلی و فعالیت های فضای باز بر سواد اکولوژیک و رفتار پایدار دانش آموزان

چکیده مقاله

زمینه: بحران های محیط زیستی معاصر ریشه در رفتارهای ناپایدار انسانی دارند و نظام های آموزشی نقشی محوری در تغییر این الگوها ایفا می کنند با این حال، آموزش سنتی کلاس محور نتوانسته است شکاف میان آگاهی نظری و کنش عملی را پر کند در این میان، دو عرصه کلیدی یعنی بستر اجتماع محلی و فعالیت های فضای باز، پل های ارتباطی مهمی میان دانستن و زیستن محسوب می شوند با وجود این، پژوهش های اندکی به بررسی تعامل این دو بستر و تاثیر ترکیبی آن ها بر سواد اکولوژیک و رفتار پایدار دانش آموزان در جوامع غیرغربی پرداخته اند هدف: هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش تلفیقی برنامه های آموزش محیط زیست در بستر اجتماع محلی و فعالیت های فضای باز بر سواد اکولوژیک و رفتار پایدار دانش آموزان دوره متوسطه اول بود همچنین، این پژوهش به دنبال شناسایی موانع و تسهیل گرهای اجرایی و ارائه مدلی بومی برای طراحی برنامه های اثربخش بود یافته ها: تحلیل داده ها به استخراج ۵ مضمون اصلی به عنوان موانع عدم همراهی خانواده با تغییرات رفتاری دانش آموز، کمبود منابع مالی و تجهیزات مناسب محلی، ضعف خودکارآمدی اولیه دانش آموزان، تضاد محتوای برنامه ها با هنجارهای سنتی محلی، و نبود تداوم و پیگیری پس از اتمام برنامه و ۴ مضمون اصلی به عنوان تسهیل گر وجود معلم متعهد و الگو در مدرسه، طراحی فعالیت ها به شکل بازی وار و رقابتی، مشارکت فعال نهادهای محلی از جمله مسجد، شورا و دهیاری، و تجربه مستقیم و مکرر در طبیعت بکر منجر شد همچنین، یافته ها نشان داد که برنامه ترکیبی همزمانی اجتماع محلی و فضای باز به مراتب عمیق ترین و پایدارترین تغییرات را در ابعاد سه گانه سواد اکولوژیک شناختی، عاطفی، رفتاری و رفتارهای پایدار فردی و جمعی ایجاد می کند، در حالی که هر یک از دو برنامه دیگر صرفا اجتماع محور یا صرفا فضای باز با نقص هایی جدی مواجه بودند نتیجه گیری: از منظر مشارکت کنندگان، برنامه های آموزش محیط زیست زمانی به بیشترین اثربخشی دست می یابند که به طور همزمان در بستر اجتماع محلی با مشارکت خانواده، نهادهای محلی و احترام به هنجارهای بومی و همراه با فعالیت های منظم و هدفمند فضای باز برای ایجاد تجربه عاطفی و یادگیری تجربی طراحی شوند صرف تکیه بر یکی از این بسترها، به دلیل فقدان بازخورد اجتماعی یا فقدان جرقه عاطفی، اثری محدودتر، سطحی تر و ناپایدارتر به دنبال دارد پیشنهاد می شود وزارت آموزش و پرورش و سازمان حفاظت محیط زیست، برنامه درسی سبز را با رویکرد اجتماع محور و تجربی بازطراحی کنند و برای رفع موانع شناسایی شده، برنامه های توانمندسازی خانواده ها برای افزایش همراهی ، تامین منابع بومی به جای تحمیل بودجه های متمرکز و ایجاد سازوکارهای تداوم شبکه های پیگیری محلی را در اولویت قرار دهند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

طیبه محمدیان

کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی

فاطمه ظفری

کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، فرهنگی، آموزگار، اردل، چهارمحال و بختیاری

راضیه طاهری بروجنی

کارشناسی آموزش ابتدایی، آموزگار، خانمیرزا، چهارمحال و بختیاری

طیبه حاتمی شهماروندی

کارشناسی آموزش راهنمایی و مشاوره، آموزگار، اردل، چهارمحال وبختیاری

ندا شاولی

کارشناسی زیست شناسی، معاون اجرایی دبستان، اهواز، خوزستان

�فری، فاطمه و طاهری بروجنی، راضیه و حاتمی شهماروندی، طیبه و شاولی، ندا،1405،تحلیل نقش برنامه های آموزش محیط زیست در بستر اجتماع محلی و فعالیت های فضای باز بر سواد اکولوژیک و رفتار پایدار دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر