جامعه پذیری در عصر دیجیتال؛ تحول کارکردهای آموزش و پرورش در ایران امروز

چکیده مقاله

پژوهش حاضر به بررسی جامعه پذیری در عصر دیجیتال و تحول کارکردهای آموزش و پرورش در ایران امروز می پردازد گسترش فناوری های دیجیتال، شبکه های اجتماعی، رسانه های نوین و ابزارهای هوشمند، فرایند جامعه پذیری را با تغییرات گسترده ای مواجه ساخته و نقش نهادهای سنتی، به ویژه آموزش و پرورش، را دستخوش تحول کرده است در گذشته، خانواده و مدرسه مهم ترین عوامل انتقال ارزش ها، هنجارها و مهارت های اجتماعی به نسل جدید بودند، اما امروزه فضای مجازی و رسانه های دیجیتال به یکی از تاثیرگذارترین عوامل جامعه پذیری تبدیل شده اند در چنین شرایطی، نظام آموزش و پرورش ایران ناگزیر است ضمن حفظ کارکردهای تربیتی و فرهنگی خود، با بهره گیری از ظرفیت های فناوری، زمینه رشد مهارت های شناختی، اجتماعی، اخلاقی و سواد رسانه ای دانش آموزان را فراهم سازد هدف این پژوهش، تبیین ابعاد تحول کارکردهای آموزش و پرورش در عصر دیجیتال و بررسی نقش آن در هدایت صحیح فرایند جامعه پذیری دانش آموزان است روش پژوهش بر پایه مرور نظام مند منابع علمی، مقالات پژوهشی، اسناد بالادستی آموزش و پرورش و مطالعات داخلی و خارجی مرتبط با جامعه پذیری، فناوری های آموزشی و تحول نظام تعلیم و تربیت استوار است داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته اند تا مهم ترین ابعاد و پیامدهای این تحول شناسایی شوند یافته های پژوهش نشان می دهد که عصر دیجیتال موجب تغییر در شیوه های یادگیری، تعاملات اجتماعی، انتقال ارزش ها و شکل گیری هویت نسل جدید شده است آموزش و پرورش ایران برای ایفای نقش موثر در این شرایط، نیازمند بازنگری در برنامه های درسی، تقویت سواد دیجیتال و رسانه ای، توسعه مهارت های تفکر انتقادی، آموزش شهروندی دیجیتال، ارتقای شایستگی های حرفه ای معلمان و ایجاد محیط های یادگیری انعطاف پذیر و فناورانه است همچنین همکاری موثر میان خانواده، مدرسه و سایر نهادهای فرهنگی در مدیریت فرصت ها و کاهش آسیب های فضای دیجیتال، نقش مهمی در موفقیت فرایند جامعه پذیری ایفا می کند در مقابل، چالش هایی مانند شکاف دیجیتال، استفاده نادرست از رسانه های اجتماعی، کاهش تعاملات حضوری، گسترش اطلاعات نادرست و ضعف زیرساخت های آموزشی، از مهم ترین موانع تحقق این اهداف به شمار می روند نتایج پژوهش نشان می دهد که تحول کارکردهای آموزش و پرورش در عصر دیجیتال ضرورتی اجتناب ناپذیر است و تحقق جامعه پذیری مطلوب در ایران امروز مستلزم سیاست گذاری آموزشی نوین، بهره گیری هدفمند از فناوری های دیجیتال، توانمندسازی معلمان و تقویت همکاری میان مدرسه، خانواده و جامعه خواهد بود چنین رویکردی می تواند ضمن حفظ ارزش های فرهنگی و هویتی، دانش آموزان را برای زندگی، یادگیری و مشارکت مسئولانه در جامعه دیجیتال آماده سازد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمود صنیعی تهرانی

دکتری مبانی نظری دانشگاه تهران

دکتر مریم رضایی

فرهنگی آموزش و پرورش

روح الله خلیل خانی

فرهنگی آموزش و پرورش

�ضایی، دکتر مریم و خلیل خانی، روح الله،1405،جامعه پذیری در عصر دیجیتال؛ تحول کارکردهای آموزش و پرورش در ایران امروز،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر