رستاخیز تفکر در دنیای هوش مصنوعی

چکیده مقاله

پیشرفت های شگرف در حوزه هوش مصنوعی مولد Generative AI ، نظام های آموزشی معاصر را با یکی از جدی ترین چالش های هستی شناختی و ساختاری از زمان انقلاب صنعتی تاکنون مواجه کرده است پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی به تبیین گذار گریزناپذیر از پارادایم های «حافظه محور» به سوی الگوهای «خردگرای انتقادی» در سایه ادغام هوش مصنوعی در محیط های یادگیری می پردازد مسئله اصلی این است که در عصری که ماشین ها قادر به تولید محتوا، تحلیل داده ها و حل مسائل پیچیده در سطحی معادل یا برتر از ظرفیت های انسانی هستند، رسالت بنیادین آموزش و پرورش چگونه باید بازتعریف شود تا از زوال فکری و انفعال شناختی جلوگیری گردد این نوشتار ابتدا به نقد الگوهای سنتی «بانکی آموزش» Banking Model of Education پرداخته و استدلال می کند که خودکارسازی فرایندهای ذهنی توسط هوش مصنوعی، نه یک تهدید برای حذف یادگیری، بلکه فرصتی استراتژیک برای «برون سپاری عملکردهای شناختی سطح پایین» و تمرکز بر «مهارت های عالی تفکر» HOTS محسوب می شود در ادامه، دو محور کلیدی «شخصی سازی یادگیری از طریق مدل های انطباقی» و «بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده دانش به معمار تجربه و منتور معنا» مورد واکاوی قرار می گیرد یافته های این تحلیل نشان می دهد که در زیست بوم آموزشی نوین، مفاهیمی همچون «سواد دستوردهی» Prompt Literacy و «سواد داده ای»، ستون های جدید توانمندی تحصیلی را تشکیل می دهند همچنین، این مقاله بر ضرورت تلفیق اخلاق تکنولوژی و فلسفه در برنامه های درسی تاکید می ورزد تا دانش آموزان بتوانند در دنیای اشباع شده از محتوای الگوریتمی، مرزهای حقیقت و اعتبار را تشخیص دهند در نهایت، پژوهش به این نتیجه دست می یابد که آینده آموزش و پرورش نه در تقابل با هوش مصنوعی، بلکه در گروی یک «هم زیستی هم افزا» Symbiotic Relationship است؛ جایی که تکنولوژی بار سنگین پردازش را به دوش می کشد تا فضایی برای شکوفایی ویژگی های منحصربه فرد انسانی نظیر شهود، خلاقیت رادیکال، همدلی و قضاوت اخلاقی فراهم گردد این نوزایی آموزشی، مستلزم گذار از آموزش «پاسخ محور» به سوی آموزش «پرسش محور» است که در آن ارزش دانشجو نه بر اساس حجم دانسته ها، بلکه بر مبنای توانمندی در راهبری هوشمندانه ابزارهای دیجیتال سنجیده می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی یازرلو

فرهنگی آموزش و پرورش

زهرا فاطمی باب اناری

کارشناسی ارشد رشته اموزش و پرورش ابتدایی

حمیدرضا نوروزی نژاد

ارشد فلسفه وکلام اسلامی نفر دوم

حسن حمیدی

کارشناسی حسابداری

معصومه زینائی مارمی

شیمی کاربردی

فاطمی باب اناری، زهرا و نوروزی نژاد، حمیدرضا و حمیدی، حسن و زینائی مارمی، معصومه،1405،رستاخیز تفکر در دنیای هوش مصنوعی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر