روزه در اسلام و کتاب مقدس

چکیده مقاله

روزه یکی از کهن ترین و گسترده ترین مناسک دینی در تاریخ بشر است که در سنت های گوناگون، از جمله اسلام و کتاب مقدس، جایگاهی برجسته دارد این عمل در ظاهر، امساک از خوردن و آشامیدن و برخی لذت های جسمانی در زمانی معین است، اما در لایه های عمیق تر، حامل معانی اخلاقی، تربیتی، معنوی و اجتماعی است روزه در هر دو سنت، صرفا یک ریاضت بدنی یا تمرین ارادی نیست، بلکه راهی برای پالایش درون، تقویت اراده، تعمیق ارتباط با خداوند، و بازسازی نسبت انسان با خود و دیگران به شمار می آید در اسلام، روزه به ویژه در ماه رمضان به عنوان یکی از ارکان اصلی دین، با اهدافی چون تقوا، شکرگزاری، همدلی با نیازمندان، و تهذیب نفس تشریع شده است در کتاب مقدس نیز روزه در اشکال مختلف، به عنوان نشانه ای از توبه، فروتنی، طلب هدایت، آماده سازی روحی برای مواجهه با بحران ها، و جست وجوی اراده الهی دیده می شود مقایسه روزه در اسلام و کتاب مقدس نشان می دهد که علی رغم تفاوت های تاریخی، فقهی و آیینی، هر دو سنت بر جنبه های درونی و اخلاقی روزه تاکید دارند در اسلام، روزه از عبادات زمان مند و قانون مند است که حدود، شرایط و فلسفه مشخص دارد در کتاب مقدس نیز هرچند روزه شکل یکسان و نظام مند ندارد، اما در روایت های عهد عتیق و عهد جدید، به صورت فردی و جمعی و در موقعیت های خاص ظهور می یابد پیامبران، پادشاهان، قوم بنی اسرائیل، و نیز شخصیت های برجسته عهد جدید، روزه را ابزاری برای توبه، دعا، تضرع و آمادگی معنوی دانسته اند از این رو، روزه در هر دو متن مقدس، نه نشانه صرف محرومیت، بلکه نشانه تعالی، خودمهارگری و بازگشت به حقیقتی فراتر از نیازهای فوری جسم است این پژوهش با رویکردی توصیفی و تطبیقی، به بررسی مفهوم، جایگاه، اهداف و کارکردهای روزه در اسلام و کتاب مقدس می پردازد در این بررسی، ابتدا مبانی قرآنی و روایی روزه در اسلام و سپس نمونه ها و آموزه های مربوط به روزه در کتاب مقدس مطالعه می شود همچنین نسبت روزه با توبه، دعا، عدالت اجتماعی، تربیت اخلاقی و تجربه معنوی تحلیل می گردد یافته های این پژوهش نشان می دهد که روزه در هر دو سنت، افزون بر بعد عبادی، دارای کارکردی تربیتی و اجتماعی است و می تواند انسان را از سطح خواسته های آنی به مرتبه ای از آگاهی اخلاقی و معنوی ارتقا دهد در نهایت، روزه به مثابه زبانی مشترک در سنت های دینی، می تواند زمینه ای برای گفت وگوی بین ادیانی درباره معنویت، مسئولیت اخلاقی و کرامت انسان فراهم آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا شبانی

دانشجوی رشته کارشناسی آموزش ابتدایی، پردیس شهید مدرس قاین، دانشگاه فرهنگیان، خراسان جنوبی، ایران

نفیسه رضوانی گلوگاهی

دانشجوی دکتری مطالعات تطبیقی قرآن و کتاب مقدس

رضا مرادی

دکتری مدیریت آموزشی، مدرس دانشگاه، پردیس شهید مدرس قاین، دانشگاه فرهنگیان، خراسان جنوبی، ایران

�ضوانی گلوگاهی، نفیسه،1405،روزه در اسلام و کتاب مقدس،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر