طراحی چارچوب بومی آموزش مهارت محور در عصر هوش مصنوعی: واکاوی الزامات تربیتی، شناختی و فناورانه در نظام آموزش و پرورش ایران (با نگاهی به چشم انداز هزاره سوم)

چکیده مقاله

با وجود تاکید سند تحول بنیادین بر تربیت مهارت محور، نظام آموزشی ایران همچنان بر روش های حافظه محور و تمرکز بر کنکور استوار است که شکاف میان مهارت های هزاره سوم تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت و سواد دیجیتال و آموزش های جاری را گسترده است این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی بومی برای آموزش مهارت محور در عصر هوش مصنوعی متناسب با ساختارهای ایران و با رویکرد کیفی و مرور نظام مند منابع بین المللی ۲۰۲۴ ۲۰۰۹ و اسناد داخلی SID، نورمگز انجام شد تحلیل محتوای عمیق، ۸۸ کد مفهومی را در سه بعد آشکار ساخت: مهارت های کلیدی شامل تفکر انتقادی، حل مسئله، سواد دیجیتال و خلاقیت ، الزامات تربیتی شناختی بازطراحی برنامه درسی، بازتعریف نقش معلم به عنوان تسهیل گر، تغییر نظام ارزشیابی و پرورش یادگیری خودراهبر و بسترهای فناورانه یادگیری تطبیقی، دستیارهای هوشمند، تحلیل یادگیری و سامانه های شخصی سازی نتایج نشان می دهد ادغام هدفمند هوش مصنوعی در صورت هماهنگی با فرهنگ متمرکز ایران می تواند مهارت های شناختی سطح بالا و خودتنظیمی را تقویت کند، اما تحقق آن بدون بازنگری در سیاست های ارزشیابی کاهش سهم حافظه در امتحانات نهایی و کنکور ، توانمندسازی معلمان از طریق شبکه شاد و دانشگاه فرهنگیان، تامین زیرساخت فناورانه عادلانه در مناطق محروم و طراحی محتوای هوش مصنوعی مبتنی بر زبان و میراث فرهنگی ایران ممکن نیست نتیجه آن که نظام آموزش و پرورش ایران برای پاسخگویی به نیازهای نسل امروز، ناگزیر از گذار از الگوی سنتی انتقال دانش به رویکردی انعطاف پذیر، مهارت مبنا و پشتیبانی شده با هوش مصنوعی است؛ اما این گذار باید با در نظر گرفتن ملاحظات بومی، دینی و عدالت آموزشی طراحی شود پژوهش حاضر چارچوب نظری بومی شده ای برای چنین تحولی ارائه می دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

پریسا حاجی زاده زندوانی

کارشناسی علوم تربیتی از دانشگاه پیام نور واحد نایین

مهدی لطیف پور

دانش آموخته دکتری تخصصی ریاضی محض، پژوهشکده تعلیم و تربیت استان خوزستان–شهرستان دزفول

محدثه شارع ملاشاهی

کارشناسی ارشد ریاضیات کاربردی گرایش تحقیق در عملیات از دانشگاه سیستان و بلوچستان

مریم نیل ساز

دانش آموخته کارشناسی دبیری ریاضی پژوهشکده تعلیم و تربیت استان خوزستان – شهرستان دزفول

کیوان خسروی

کارشناسی حسابداری مالی علمی کاربردی

فائزه میر

کارشناسی ارشد علوم تربیتی گرایش پیش دبستانی

لطیف پور، مهدی و نیل ساز، مریم،1405،طراحی چارچوب بومی آموزش مهارت محور در عصر هوش مصنوعی: واکاوی الزامات تربیتی، شناختی و فناورانه در نظام آموزش و پرورش ایران (با نگاهی به چشم انداز هزاره سوم)،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر