بررسی ساختار نمادین نقوش تزیینی مسجد جامع ورامین

چکیده مقاله

مسجد جامع ورامین، یکی از برجسته ترین بناهای دوره ایلخانی است که به واسطه معماری و تزیینات خود جایگاهی ممتاز در تاریخ هنر اسلامی دارد و برخی پژوهشگران آن را نمونه ای کامل از شکل گیری الگوی مسجد سنتی ایرانی دانسته اند در این بنا، گچبری، کاشی کاری و آرایه های متنوع هندسی و گیاهی، بخش عمده ای از سازمان بصری فضا را تشکیل می دهند و هر یک واجد لایه هایی از معنا هستند پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختار نمادین نقوش تزیینی مسجد جامع ورامین انجام شده و با اتکا به مبانی نظری نمادشناسی در هنر اسلامی به ویژه دیدگاه هایی درباره پیوند صورت و معنا، نظم قدسی و بازنمایی مفاهیم متافیزیکی تلاش دارد نسبت میان الگوهای بصری و معانی نهفته در نظام فکری هنر اسلامی را تبیین کند این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر اساس مطالعه منابع تاریخی و بررسی میدانی، عناصر هندسی، گیاهی اسلیمی و ختایی و کتیبه ای را مورد تحلیل قرار می دهد یافته ها نشان می دهد که ترکیب بندی های هندسی منظم در کنار نقوش گیاهی پویا، مفهوم «وحدت در کثرت» و حرکت از عالم محسوس به سوی معنا را القا می کنند نتایج بیانگر آن است که با وجود تحولات سیاسی و فرهنگی دوره ایلخانی، تزیینات این بنا استمرار سنت های پیشین را حفظ کرده و ظرفیت بالایی برای تحلیل های نمادشناختی و معنا محور دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

یاسین ولیزاده

کارشناسی آموزش شیمی، شاغل در آموزش و پرورش استان گیلان

سعیدعلی اسمعیلی

رشته تحصیلی پژوهش هنر // پیام نور تهران شرق

علی زیبای نظام آباد

کارشناسی آموزش شیمی، شاغل در آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی

علی داودیان

کارشناسی آموزش شیمی، شاغل در آموزش و پرورش استان آذربایجان شرقی

عرفان علیزاده

کارشناسی آموزش شیمی، شاغل در آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی

�سمعیلی، سعیدعلی،1404،بررسی ساختار نمادین نقوش تزیینی مسجد جامع ورامین،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر