بررسی ناهنجاری های آموزشی در نظام آموزش متمرکز

چکیده مقاله

نظام های آموزشی متمرکز، به دلیل ویژگی هایی همچون تصمیم گیری از بالا به پایین، یکنواختی برنامه های درسی، تمرکز بر ارزشیابی های استاندارد و محدودیت در اختیار عمل معلمان و مدارس، همواره با چالش ها و پیامدهای گوناگونی روبه رو بوده اند یکی از مهم ترین این پیامدها، بروز ناهنجاری های آموزشی است که می تواند در ابعاد شناختی، عاطفی، رفتاری و اجتماعی دانش آموزان نمود پیدا کند ناهنجاری های آموزشی به مجموعه ای از رفتارها، نگرش ها و الگوهای یادگیری اطلاق می شود که با اهداف تربیتی و آموزشی نظام رسمی هم خوانی نداشته و مانع تحقق یادگیری عمیق، پایدار و معنادار می شوند این ناهنجاری ها در نظام آموزش متمرکز، اغلب در قالب افت تحصیلی، بی انگیزگی یادگیری، اضطراب امتحان، حفظ محوری، کاهش خلاقیت، ضعف مهارت های تفکر انتقادی و فاصله گرفتن آموزش از نیازهای واقعی دانش آموزان و جامعه بروز می یابند تمرکز بیش از حد بر محتوای واحد و از پیش تعیین شده، موجب نادیده گرفتن تفاوت های فردی، فرهنگی و منطقه ای دانش آموزان شده و زمینه شکل گیری احساس بی عدالتی آموزشی و بیگانگی با مدرسه را فراهم می کند در چنین ساختاری، معلمان اغلب به مجریان صرف برنامه های درسی تبدیل می شوند و فرصت کافی برای نوآوری، انعطاف پذیری و پاسخ گویی به نیازهای متنوع دانش آموزان را از دست می دهند این وضعیت، علاوه بر کاهش انگیزش حرفه ای معلمان، می تواند به تداوم روش های سنتی تدریس و تقویت ناهنجاری های آموزشی بینجامد از سوی دیگر، نظام ارزشیابی متمرکز و تاکید بر آزمون های استاندارد، یادگیری را به کسب نمره و موفقیت در امتحان تقلیل داده و اهداف تربیتی گسترده تر، نظیر پرورش مهارت های زندگی، مسئولیت پذیری اجتماعی و خودتنظیمی یادگیری را به حاشیه می راند پیامد بلندمدت این رویکرد، تربیت دانش آموزانی است که اگرچه ممکن است در آزمون ها عملکرد قابل قبولی داشته باشند، اما در مواجهه با مسائل واقعی زندگی، از توانایی تحلیل، تصمیم گیری و حل مسئله برخوردار نیستند در این میان، بررسی ناهنجاری های آموزشی در نظام آموزش متمرکز، نه تنها به شناسایی ریشه ها و سازوکارهای شکل گیری این ناهنجاری ها کمک می کند، بلکه می تواند زمینه ساز ارائه راهکارهایی برای اصلاح سیاست های آموزشی باشد حرکت به سوی تمرکززدایی هوشمند، افزایش اختیار مدرسه و معلم، بازنگری در برنامه های درسی، تنوع بخشی به روش های تدریس و اصلاح نظام ارزشیابی، از جمله راهبردهایی است که می تواند به کاهش ناهنجاری های آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری منجر شود در مجموع، توجه آگاهانه به پیامدهای آموزش متمرکز و تلاش برای ایجاد تعادل میان انسجام ملی و انعطاف پذیری محلی، شرط اساسی برای تحقق عدالت آموزشی و پرورش نسلی توانمند، خلاق و مسئول در جامعه امروز به شمار می آید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

خالد رهبر

آموزگار

غلام نبی امیریان

هنر آموز

خه بات حسن زاده

دبیر

خالد رهبر

آموزگار

ایوب باریک

دبیر زیست شناسی

خه بات حسن زاده

دبیر

غلام نبی امیریان

هنر آموز

ایوب باریک

دبیر زیست شناسی

�میریان، غلام نبی و رهبر، خالد و حسن زاده، خه بات و باریک، ایوب،1404،بررسی ناهنجاری های آموزشی در نظام آموزش متمرکز،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر