نقش سوگیری های شناختی در شکل گیری افکار منفی و رفتارهای ناکارآمد

چکیده مقاله

این پژوهش با هدف بررسی نقش سوگیری های شناختی در شکل گیری افکار منفی و رفتارهای ناکارآمد انجام شده است سوگیری های شناختی به عنوان الگوهای پایدار پردازش اطلاعات، توانایی فرد را در تفسیر واقعیت، ارزیابی شرایط و پیش بینی پیامدها مختل می کنند و اغلب به عنوان موتور اصلی تشکیل افکار انحرافی و رفتارهای خودآزارانه عمل می کنند؛ در این میان، سوگیری هایی مانند تعمیم بی رویی، خواندن افکار دیگران، تک نگاری، سیاه چشمی و ترسیم پیش بینی های کاریگرانه، به طور مکرر در افراد مبتلا به اضطراب، افسردگی و اختلالات شخصیت دیده می شوند؛ این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و استفاده از روش تحقیق کیفی کمی ترکیبی، داده ها را از طریق پرسشنامه های استاندارد شناختی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مشاهده رفتاری جمع آوری کرده و با تحلیل رگرسیون چندمتغیره و تحلیل محتوای تماتیک، روابط علی بین سوگیری ها و پیامدهای رفتاری را استخراج کرده است؛ یافته ها نشان می دهد که سوگیری های شناختی نه تنها پیش بینی کننده قوی افکار منفی هستند، بلکه به صورت غیرمستقیم از طریق افزایش حساسیت به تهدید و کاهش ظرفیت تنظیم هیجانی، به رفتارهای اجتناب گرانه، پرخاشگری، خودآزاری و افکت نگاتیو منتهی می شوند؛ همچنین مشخص شد که این سوگیری ها در محیط های پرتنش مانند مدارس، بیمارستان ها و محیط های کاری حساس به سرعت تقویت شده و به عنوان عامل واسطه در ارتقای اختلالات روان شناختی عمل می کنند؛ از سوی دیگر، تفاوت های فردی در شناخت اولیه، سبک تفکر و سطح آگاهی شناختی، توانایی فرد را در تشخیص و اصلاح این سوگیری ها تحت تاثیر قرار می دهد؛ نتایج این پژوهش، لزوم گنجاندن آموزش مهارت های شناختی بیش آگاهی و تقویت سوگیری های مثبت در برنامه های پیشگیری و درمان روان شناختی را برجسته می سازد و پیشنهاد می کند که مداخلات شناختی رفتاری باید بر اصلاح الگوهای پایه ای پردازش اطلاعات تمرکز کنند، نه تنها بر کاهش علایم سطحی

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سارا عموئی

کارشناسی مشاوره مدرسه دانشگاه فرهنگیان پردیس نسیبه

شیفته عرشیان

کارشناسی روانشناسی دانشگاه الکترونیکی ایرانیان تهران

آرزو شورگشتی

کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان مرکز فاطمه الزهرا قائمشهر

فاطمه نوروززاده

کارشناسی مشاوره مدرسه دانشگاه فرهنگیان پردیس نسیبه

محدثه زارع

کارشناسی مشاوره مدرسه دانشگاه فرهنگیان پردیس نسیبه

�رشیان، شیفته،1404،نقش سوگیری های شناختی در شکل گیری افکار منفی و رفتارهای ناکارآمد،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر