تاثیر آموزش مهارت نه گفتن بر کاهش فشار همسالان

چکیده مقاله

فشار همسالان به عنوان یکی از چالش های اساسی دوره نوجوانی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری رفتارهای پرخطر، کاهش خودپیروی و تضعیف سلامت روانی ایفا می کند در میان راهبردهای مقابله ای، مهارت نه گفتن جرات ورزی به عنوان یک شایستگی اجتماعی شناختی کلیدی شناخته می شود که توانایی مقاومت در برابر درخواست های نامعقول همسالان را افزایش می دهد این مقاله به روش توصیفی تحلیلی به بررسی مبانی نظری، سازوکارهای اثربخشی و شواهد مربوط به تاثیر آموزش مهارت نه گفتن بر کاهش فشار همسالان در دانش آموزان نوجوان می پردازد چارچوب نظری این تحلیل بر نظریه یادگیری اجتماعی بندورا، نظریه فشار همسالان براون و نظریه جرات ورزی آلبرتی و ایمونز استوار است یافته های نظری نشان می دهد که آموزش مهارت نه گفتن از طریق چهار سازوکار اصلی بر کاهش فشار همسالان تاثیر می گذارد: افزایش خودکارآمدی اجتماعی برای مقاومت در برابر درخواست های نامعقول، ارائه الگوهای رفتاری جایگزین برای پاسخ دهی قاطعانه به جای پاسخ انفعالی یا پرخاشگرانه، کاهش اضطراب اجتماعی مرتبط با طرد شدن، و بازسازی شناختی باورهای ناکارآمد درباره «لزوم همرنگی با گروه» این سازوکارها به صورت هماهنگ عمل می کنند و هر یک سطح متفاوتی از توانمندی نوجوان را هدف قرار می دهند در پایان، نتیجه گیری می شود که آموزش مهارت نه گفتن در صورتی موثر است که در چارچوب برنامه های جامع پیشگیری، به صورت تعاملی و مبتنی بر الگوسازی، نقش آفرینی و بازخورد ارائه شود و بر تفکیک میان «نه گفتن به رفتار» و «نه گفتن به شخص» تاکید داشته باشد پیشنهادهای تحلیلی مقاله بر ضرورت طراحی برنامه های مدون مدرسه محور، توانمندسازی مشاوران و معلمان در آموزش جرات ورزی، و مشارکت والدین در فرآیند آموزش تاکید دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

شهربانو پاتی

کارشناسی ارشد شیمی فیزیک دانشگاه پیام نور بهشهر

سید جابر موسوی عبدآباد

کارشناسی ارشد ناپیوسته مشاوره مشاوره توانبخشی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قوچان

مریم لشکربلوک

کارشناسی ارشد جغرافیا دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

رضوانه منوچهری

کارشناسی ریاضی محض دانشگاه پیام نور واحد بهشهر

سکینه سپانلو

کارشناسی امورتربیتی عمومی دانشگاه فرهنگیان آیت الله خامنه ای گرگان

موسوی عبدآباد، سید جابر،1404،تاثیر آموزش مهارت نه گفتن بر کاهش فشار همسالان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر