چکیده مقاله
در نظام های آموزشی معاصر، نقش معلمان فراتر از انتقال دانش و مهارت های علمی بوده و آنان به عنوان راهنماهای اجتماعی، تربیتی و اخلاقی، سهمی بنیادین در شکل گیری شخصیت فردی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کنند یکی از مهم ترین ابعاد این نقش، تقویت همدلی و تعاون در میان دانش آموزان است؛ مولفه هایی که زیربنای سلامت روانی، انسجام اجتماعی و توسعه پایدار جوامع به شمار می آیند مدرسه به عنوان نخستین نهاد اجتماعی رسمی پس از خانواده، بستری است که در آن ارزش های اجتماعی آموخته، تمرین و درونی می شوند و معلمان در این فرایند، نقشی محوری و تعیین کننده دارند معلمان از طریق تعاملات روزمره، شیوه های ارتباطی، الگوهای رفتاری و سبک مدیریت کلاس، می توانند زمینه شکل گیری نگرش های همدلانه را در دانش آموزان فراهم آورند رفتار عادلانه، شنیدن فعال، احترام به تفاوت های فردی، توجه به نیازهای عاطفی دانش آموزان و ایجاد فضای امن روانی، از جمله عواملی هستند که به رشد همدلی کمک می کنند هنگامی که دانش آموزان احساس می کنند معلم آنان را درک می کند و به احساسات و دیدگاه هایشان احترام می گذارد، خود نیز در تعامل با همسالان، رفتارهای همدلانه تری بروز می دهند از سوی دیگر، تعاون و همکاری اجتماعی به عنوان مهارتی اساسی برای زندگی جمعی، در محیط مدرسه و به ویژه در کلاس درس قابل آموزش و تقویت است معلمان با طراحی فعالیت های گروهی، یادگیری مشارکتی، پروژه های مشترک و حل مسئله جمعی، دانش آموزان را به همکاری، مسئولیت پذیری و پذیرش نقش های متنوع در گروه ترغیب می کنند این تجربه ها به دانش آموزان می آموزد که موفقیت فردی در بسیاری از موقعیت ها، در گرو همکاری موثر با دیگران است و رقابت ناسالم جای خود را به تعاون سازنده می دهد علاوه بر این، معلمان به عنوان الگوهای رفتاری، نقش مهمی در انتقال غیرمستقیم ارزش های اجتماعی دارند نحوه برخورد آنان با تعارض ها، مدیریت اختلاف نظرها، تشویق رفتارهای نوع دوستانه و واکنش به بی عدالتی یا طرد اجتماعی، پیام های عمیقی به دانش آموزان منتقل می کند این پیام ها می توانند نگرش دانش آموزان نسبت به دیگران، به ویژه افراد متفاوت از نظر فرهنگی، اجتماعی یا فردی را شکل دهند و زمینه ساز گسترش همبستگی اجتماعی شوند در نهایت، تقویت همدلی و تعاون از سوی معلمان، نه تنها بر روابط بین فردی دانش آموزان اثر مثبت دارد، بلکه پیامدهایی چون کاهش تعارض ها، پیشگیری از رفتارهای پرخطر، افزایش مشارکت اجتماعی، بهبود عملکرد تحصیلی و ارتقای سلامت روانی را نیز به دنبال دارد بنابراین، توجه به نقش معلمان به عنوان راهنماهای اجتماعی و توانمندسازی آنان در زمینه مهارت های ارتباطی، عاطفی و اجتماعی، می تواند گامی موثر در جهت تربیت شهروندانی مسئول، همدل و مشارکت جو در جامعه باشد
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�هیدی، اشرف السادات و ارمندئی، زهرا و میر مهدی، مهشید،1404،معلمان به عنوان راهنماهای اجتماعی و نقش آن ها در تقویت همدلی و تعاون،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر