تاثیر عملکرد معلم بر توسعه فرهنگ مدنی دانش آموزان

چکیده مقاله

فرهنگ مدنی به عنوان مجموعه ای از ارزش ها، نگرش ها، هنجارها و رفتارهایی شناخته می شود که مشارکت آگاهانه، مسئولانه و اخلاقی شهروندان را در جامعه تقویت می کند نظام آموزشی، به ویژه مدرسه، یکی از مهم ترین بسترهای شکل گیری و نهادینه سازی فرهنگ مدنی در نسل های آینده است و در این میان، عملکرد معلم نقشی تعیین کننده و چندبعدی ایفا می کند معلم نه تنها انتقال دهنده دانش رسمی، بلکه الگوی رفتاری، مرجع اخلاقی و تسهیل گر تعاملات اجتماعی در کلاس درس محسوب می شود ازاین رو، کیفیت عملکرد معلم می تواند تاثیر عمیقی بر نگرش ها، باورها و رفتارهای مدنی دانش آموزان بر جای گذارد این مقاله با رویکردی تحلیلی–توصیفی به بررسی ابعاد مختلف عملکرد معلم و نقش آن در توسعه فرهنگ مدنی دانش آموزان می پردازد عملکرد معلم در این پژوهش شامل مولفه هایی همچون شیوه های تدریس مشارکتی، عدالت آموزشی، احترام به تفاوت های فردی و فرهنگی، تقویت تفکر انتقادی، مدیریت دموکراتیک کلاس و الگو بودن در رفتارهای اجتماعی و اخلاقی است یافته های نظری و پژوهشی نشان می دهد که معلمانی که از روش های فعال یاددهی–یادگیری استفاده می کنند و فضایی مبتنی بر گفت وگو، احترام متقابل و مسئولیت پذیری ایجاد می نمایند، زمینه رشد مهارت های مدنی مانند همکاری، قانون پذیری، تحمل نظر مخالف، مشارکت اجتماعی و احساس تعلق به جامعه را در دانش آموزان فراهم می سازند همچنین نتایج بررسی ها حاکی از آن است که نگرش مدنی معلم و شیوه تعامل او با دانش آموزان، تاثیری مستقیم بر درونی سازی ارزش های شهروندی دارد معلمانی که رفتارهای مدنی مطلوبی چون رعایت عدالت، صداقت، مسئولیت پذیری و احترام به حقوق دیگران را در عمل نشان می دهند، به طور ناخودآگاه این ارزش ها را به دانش آموزان منتقل می کنند در مقابل، عملکرد ضعیف، اقتدارگرایانه یا تبعیض آمیز معلم می تواند مانعی جدی در مسیر شکل گیری فرهنگ مدنی و مشارکت اجتماعی دانش آموزان باشد در مجموع، این مقاله بر این نکته تاکید دارد که توسعه فرهنگ مدنی دانش آموزان صرفا از طریق محتوای درسی محقق نمی شود، بلکه بیش از هر چیز نیازمند عملکرد آگاهانه، مسئولانه و الگوساز معلم است توجه به توانمندسازی حرفه ای معلمان در حوزه آموزش شهروندی، اصلاح شیوه های تدریس و تقویت ابعاد اخلاقی و اجتماعی عملکرد آنان می تواند نقش مهمی در پرورش نسل هایی آگاه، مسئول و مشارکت جو در جامعه ایفا کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فریده سلیمان خواه

دبیر ادبیات

فاطمه شرفی

آموزگار

مژگان منصوری

دبیر ادبیات

رضا موقر

آموزگار

شمسی مفاخری

دبیر ادبیات

داود رشیدی ترنیک

معاون آموزشی

حفصه پرتوی دابی

دبیر ادبیات

جمشید حیدر علی مزرجی

آموزگار

�رفی، فاطمه و موقر، رضا و رشیدی ترنیک، داود و حیدر علی مزرجی، جمشید،1404،تاثیر عملکرد معلم بر توسعه فرهنگ مدنی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر