مدرسه و نادیده گرفتن نیازهای روان شناختی دانش آموزان

چکیده مقاله

مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی و تربیتی، نقشی بنیادین در شکل گیری شخصیت، هویت، سلامت روان و آینده تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند بااین حال، در بسیاری از نظام های آموزشی، تمرکز اصلی مدارس بیش از آنکه بر رشد همه جانبه دانش آموزان استوار باشد، معطوف به انتقال دانش، کسب نمره و موفقیت های آزمون محور شده است این رویکرد سبب شده است که نیازهای روان شناختی اساسی دانش آموزان، ازجمله نیاز به امنیت روانی، احساس تعلق، احترام، خودمختاری، شایستگی، دیده شدن، پذیرش عاطفی و حمایت هیجانی، در حاشیه قرار گیرد یا به طور کامل نادیده گرفته شود نادیده انگاشتن این نیازها می تواند پیامدهای گسترده و عمیقی بر ابعاد مختلف زندگی تحصیلی و فردی دانش آموزان بر جای گذارد پژوهش های روان شناسی تربیتی نشان می دهد که تامین نیازهای روان شناختی، پیش شرط یادگیری معنادار، انگیزش درونی و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند آموزش است زمانی که مدرسه فضایی تنش زا، رقابتی افراطی، تحقیرآمیز یا فاقد روابط انسانی گرم ایجاد می کند، دانش آموزان به تدریج دچار اضطراب، افت انگیزش تحصیلی، بی تفاوتی نسبت به یادگیری، کاهش عزت نفس و احساس بی ارزشی می شوند در چنین شرایطی، مدرسه از یک محیط رشددهنده به فضایی تهدیدکننده تبدیل می شود که نه تنها به پرورش توانمندی ها کمک نمی کند، بلکه زمینه ساز بروز مشکلات روانی، رفتاری و تحصیلی در دانش آموزان خواهد شد نادیده گرفتن نیازهای روان شناختی دانش آموزان می تواند به شکل های گوناگونی بروز یابد؛ از جمله بی توجهی به تفاوت های فردی، نادیده انگاشتن احساسات و هیجانات دانش آموزان، استفاده از شیوه های آموزشی خشک و دستوری، تاکید بیش از حد بر تنبیه و کنترل، فقدان فرصت برای ابراز نظر و مشارکت، و بی توجهی به روابط حمایتی میان معلم و دانش آموز این عوامل در بلندمدت، پیامدهایی همچون افت پیشرفت تحصیلی، افزایش رفتارهای پرخطر، گریز از مدرسه، کاهش تعلق خاطر به محیط آموزشی و حتی شکل گیری نگرش منفی نسبت به یادگیری و نظام آموزشی را به همراه دارد از سوی دیگر، بی توجهی به سلامت روان دانش آموزان نه تنها بر فرد، بلکه بر کل نظام آموزشی و جامعه نیز تاثیرگذار است دانش آموزانی که در مدرسه احساس امنیت روانی و ارزشمندی نمی کنند، در بزرگسالی نیز ممکن است با مشکلاتی در برقراری روابط اجتماعی، مسئولیت پذیری و مشارکت موثر در جامعه مواجه شوند بنابراین، نادیده گرفتن نیازهای روان شناختی دانش آموزان را باید یکی از چالش های اساسی مدارس معاصر دانست که نیازمند بازنگری جدی در اهداف، برنامه های درسی، شیوه های تدریس و تعاملات انسانی در محیط مدرسه است در مجموع، این مقاله بر آن است تا با تاکید بر اهمیت نیازهای روان شناختی دانش آموزان، پیامدهای منفی نادیده گرفتن این نیازها در محیط مدرسه را تبیین کند و ضرورت حرکت مدارس به سوی رویکردی انسان محور، حمایتی و روان شناختی را برجسته سازد توجه آگاهانه به این نیازها می تواند زمینه ساز ارتقای سلامت روان، افزایش انگیزش تحصیلی و تحقق اهداف تربیتی مدرسه در راستای پرورش انسان هایی سالم، توانمند و مسئول باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد سلامی

معاون آموزشی

محمود صیادی

دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی

حسین شاکری سلیمانلو

معاون اجرایی

هیوا سلامی

دبیر

هیوا عبدی

معاون اجرایی

عبدالروف اربابی

آموزگار

حسین ایران منش

دبیر ریاضی

�یادی، محمود و شاکری سلیمانلو، حسین و اربابی، عبدالروف و ایران منش، حسین،1404،مدرسه و نادیده گرفتن نیازهای روان شناختی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر