مدیریت مدرسه و ضعف اختیار در برابر مسئولیت های گسترده

چکیده مقاله

مدیریت مدرسه به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام آموزشی، نقشی تعیین کننده در تحقق اهداف تربیتی، آموزشی و اجتماعی ایفا می کند مدیر مدرسه در عمل با طیف گسترده ای از مسئولیت ها شامل برنامه ریزی آموزشی، نظارت بر فرآیند تدریس–یادگیری، مدیریت منابع انسانی، تعامل با اولیا و نهادهای بالادستی، پاسخگویی اداری و مالی، و مواجهه با مسائل تربیتی و اجتماعی دانش آموزان روبه روست با این حال، یکی از چالش های بنیادین مدیریت مدارس، عدم توازن میان حجم مسئولیت های محوله و میزان اختیارات قانونی و اجرایی مدیران است این ناهماهنگی ساختاری موجب می شود مدیران مدارس، علی رغم انتظارات گسترده نظام آموزشی و جامعه، از ابزارهای لازم برای تصمیم گیری مستقل، ابتکار عمل و اعمال مدیریت اثربخش برخوردار نباشند ضعف اختیار در برابر مسئولیت های گسترده، پیامدهای متعددی به همراه دارد؛ از جمله کاهش انگیزه شغلی مدیران، افزایش فشارهای روانی و فرسودگی شغلی، کند شدن فرآیند تصمیم گیری، کاهش خلاقیت مدیریتی و تضعیف پاسخگویی واقعی در چنین شرایطی، مدیر مدرسه بیش از آنکه یک رهبر آموزشی و تحول آفرین باشد، به مجری بخشنامه ها و دستورالعمل های متمرکز تبدیل می شود؛ امری که با رویکردهای نوین مدیریت آموزشی، از جمله مدرسه محوری و تمرکززدایی، در تعارض است افزون بر این، محدودیت اختیارات مدیران در حوزه هایی مانند مدیریت نیروی انسانی، تخصیص منابع مالی، طراحی برنامه های مدرسه محور و اعمال سیاست های تشویقی و تنبیهی، توان مدرسه را برای پاسخگویی به نیازهای بومی و شرایط خاص دانش آموزان کاهش می دهد از سوی دیگر، گسترش مسئولیت های اجتماعی مدرسه، افزایش انتظارات اولیا و جامعه، و پیچیده تر شدن مسائل تربیتی در عصر کنونی، ضرورت برخورداری مدیران از اختیارات متناسب با مسئولیت ها را دوچندان کرده است نبود این تناسب می تواند به تضعیف فرهنگ سازمانی مدرسه، کاهش مشارکت کارکنان، افت کیفیت آموزش و در نهایت کاهش اعتماد عمومی به کارآمدی نظام آموزشی منجر شود بنابراین، بازنگری در ساختار اختیارات مدیران مدارس، تقویت جایگاه حرفه ای آنان، و حرکت به سوی تفویض اختیار هوشمندانه و مسئولانه، از الزامات اساسی اصلاح و بهبود مدیریت مدرسه به شمار می رود در مجموع، این نوشتار بر آن است که با تحلیل مفهوم مدیریت مدرسه در بستر نظام آموزشی، به تبیین چالش ضعف اختیار در برابر مسئولیت های گسترده مدیران پرداخته و بر ضرورت ایجاد توازن منطقی میان مسئولیت و اختیار به عنوان پیش شرط تحقق مدیریت اثربخش و ارتقای کیفیت آموزش تاکید نماید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه نوروزی

نیروی شاغل در آموزش و پرورش

الهام میرزائی ناطق

مدیر

میرزائی ناطق، الهام،1404،مدیریت مدرسه و ضعف اختیار در برابر مسئولیت های گسترده،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر