تحلیل جایگاه مدیریت مدرسه در تقویت نظم و مسئولیت پذیری دانش آموزان

چکیده مقاله

مدرسه به عنوان مهم ترین نهاد تربیتی پس از خانواده، نقش اساسی در شکل گیری شخصیت، نگرش ها و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند و در این میان، مدیریت مدرسه به مثابه محور هدایت، برنامه ریزی و نظارت، جایگاهی تعیین کننده در تقویت نظم و مسئولیت پذیری دانش آموزان دارد نظم و مسئولیت پذیری از مهم ترین مولفه های تربیت اجتماعی و اخلاقی به شمار می آیند که زمینه ساز رشد متوازن فردی و اجتماعی دانش آموزان، ارتقای کیفیت یادگیری و ایجاد محیطی امن، پویا و اثربخش در مدرسه هستند مدیریت مدرسه با اتخاذ رویکردی آگاهانه، مشارکتی و مبتنی بر ارزش های تربیتی می تواند این دو ویژگی بنیادین را در دانش آموزان نهادینه سازد مدیر مدرسه از طریق تدوین و اجرای قوانین شفاف و عادلانه، ایجاد فرهنگ مدرسه ای مبتنی بر احترام متقابل، مسئولیت پذیری جمعی و پاسخ گویی، و نیز الگوسازی رفتاری، نقش مهمی در درونی سازی نظم در میان دانش آموزان ایفا می کند زمانی که قوانین مدرسه نه به صورت تحمیلی، بلکه با مشارکت معلمان، دانش آموزان و اولیا تدوین و اجرا شوند، دانش آموزان خود را نسبت به رعایت آن ها متعهد دانسته و مسئولیت پیامدهای رفتار خویش را می پذیرند از سوی دیگر، شیوه های مدیریتی اقتدارگرایانه و تنبیه محور، هرچند ممکن است در کوتاه مدت به ایجاد نظم ظاهری منجر شوند، اما در بلندمدت مانع رشد مسئولیت پذیری درونی و خودکنترلی دانش آموزان خواهند شد مدیریت اثربخش مدرسه با فراهم سازی بسترهای مناسب برای مشارکت فعال دانش آموزان در امور آموزشی، پرورشی و اجرایی مدرسه، همچون شوراهای دانش آموزی، فعالیت های گروهی و برنامه های مسئولیت محور، فرصت تمرین مسئولیت پذیری را در عمل فراهم می سازد همچنین، حمایت از معلمان و تقویت هماهنگی میان کادر آموزشی و اجرایی، سبب می شود پیام های تربیتی مرتبط با نظم و مسئولیت پذیری به صورت یکپارچه و منسجم به دانش آموزان منتقل گردد توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان، استفاده از راهبردهای تشویقی، گفت وگوی سازنده و حل مسئله، از دیگر اقداماتی است که مدیریت مدرسه می تواند در جهت تقویت این ویژگی ها به کار گیرد در نهایت، می توان گفت که نظم و مسئولیت پذیری دانش آموزان حاصل تعامل پویا میان سیاست ها و عملکردهای مدیریتی، فضای فرهنگی مدرسه و روابط انسانی حاکم بر آن است مدیریتی که بر پایه عدالت، مشارکت، احترام و تربیت همه جانبه استوار باشد، قادر خواهد بود دانش آموزانی منظم، مسئولیت پذیر و آماده برای ایفای نقش موثر در جامعه تربیت کند؛ امری که تحقق اهداف کلان نظام آموزشی و اسناد بالادستی تعلیم و تربیت را نیز تسهیل می نماید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه آژمک

لیسانس حسابداری،مقطع متوسطه دوم

شهرام دولتی کله سر

مدیر

شریفه یوسفی

لیسانس آموزش ابتدایی،مقطع متوسطه دوم

نوره کوهی زاده

لیسانس آموزش ابتدایی،مقطع متوسطه دوم

سعید زرهی

لیسانس آموزش ابتدایی،مقطع متوسطه دوم

�ولتی کله سر، شهرام،1404،تحلیل جایگاه مدیریت مدرسه در تقویت نظم و مسئولیت پذیری دانش آموزان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر