چکیده مقاله
در دهه های اخیر، گسترش فناوری های دیجیتال و افزایش حجم داده های آموزشی، زمینه را برای استفاده از روش های داده کاوی در نظام های آموزشی فراهم کرده است داده کاوی آموزشی به مجموعه ای از تکنیک ها و الگوریتم ها گفته می شود که با تحلیل داده های مربوط به عملکرد، رفتار و ویژگی های دانش آموزان، الگوهای پنهان و روابط معنادار را استخراج می کند هدف اصلی این رویکرد، بهبود کیفیت آموزش، افزایش پیشرفت تحصیلی و کمک به تصمیم گیری دقیق تر در مدارس و مراکز آموزشی است امروزه مدارس، سامانه های آموزش الکترونیکی و پلتفرم های یادگیری آنلاین حجم زیادی از اطلاعات مانند نمرات، میزان حضور، فعالیت های کلاسی، زمان مطالعه، تعاملات آموزشی و سوابق رفتاری دانش آموزان را ثبت می کنند که تحلیل این داده ها می تواند شناخت عمیق تری از فرایند یادگیری ارائه دهد داده کاوی نقش مهمی در شناسایی دانش آموزان در معرض افت تحصیلی دارد با استفاده از مدل های پیش بینی کننده، معلمان و مدیران آموزشی می توانند پیش از بروز مشکلات جدی، دانش آموزانی را که احتمال کاهش عملکرد یا ترک تحصیل دارند شناسایی کرده و برای آن ها برنامه های حمایتی طراحی کنند این امر سبب می شود مداخلات آموزشی به صورت هدفمند، سریع و موثر انجام گیرد همچنین داده کاوی امکان شخصی سازی آموزش را فراهم می کند؛ به این معنا که محتوای آموزشی و روش تدریس بر اساس نیازها، توانایی ها و سبک یادگیری هر دانش آموز تنظیم می شود چنین رویکردی موجب افزایش انگیزه، مشارکت فعال و در نهایت بهبود نتایج تحصیلی خواهد شد از دیگر کاربردهای مهم داده کاوی در آموزش می توان به ارزیابی عملکرد معلمان، تحلیل کیفیت محتوای آموزشی، بهینه سازی برنامه های درسی و ارتقای مدیریت آموزشی اشاره کرد تحلیل داده ها به مدیران مدارس کمک می کند تا عوامل موثر بر موفقیت یا شکست تحصیلی را شناسایی کرده و سیاست های آموزشی کارآمدتری اتخاذ کنند علاوه بر این، روش هایی مانند خوشه بندی، طبقه بندی، قوانین وابستگی و تحلیل الگوهای رفتاری می توانند روابط میان عوامل فردی، اجتماعی و آموزشی را آشکار سازند و تصویری جامع از وضعیت یادگیری دانش آموزان ارائه دهند با وجود مزایای فراوان، استفاده از داده کاوی در آموزش با چالش هایی نیز همراه است حفظ حریم خصوصی دانش آموزان، امنیت اطلاعات، کیفیت داده ها و نیاز به زیرساخت های فنی مناسب از جمله مسائل مهم در این حوزه به شمار می روند همچنین موفقیت اجرای سیستم های داده کاوی مستلزم آشنایی معلمان و مدیران با فناوری های نوین و تفسیر صحیح نتایج تحلیل داده ها است در صورت استفاده نادرست از داده ها، احتمال ایجاد تبعیض آموزشی یا تصمیم گیری های غیرمنصفانه نیز وجود دارد در مجموع، داده کاوی به عنوان ابزاری نوین و هوشمند، نقش موثری در ارتقای فرایند آموزش و یادگیری ایفا می کند و می تواند با ارائه تحلیل های دقیق و پیش بینی های علمی، زمینه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را فراهم سازد بهره گیری صحیح از این فناوری، ضمن افزایش کارایی نظام آموزشی، به توسعه عدالت آموزشی و بهبود کیفیت یادگیری کمک خواهد کرد
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�ضائی، سروه و رضائی، سمیه و رستمی، شیما و سعیدی، سروه،1404،تحلیل نقش داده کاوی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر