زبان علمی و زبان ادبی: تفاوت ها، هم پوشانی ها و کارکردها

چکیده مقاله

زبان به عنوان بنیادی ترین ابزار اندیشه و ارتباط انسانی، در بسترهای مختلف کارکردها و ویژگی های متفاوتی به خود می گیرد از جمله مهم ترین گونه های زبانی می توان به زبان علمی و زبان ادبی اشاره کرد که هر یک در چارچوب اهداف، مخاطبان و کارکردهای خاصی شکل گرفته اند زبان علمی عمدتا با هدف انتقال دقیق، روشن و عینی مفاهیم، یافته ها و نظریه ها به کار می رود و بر اصولی چون شفافیت، ایجاز، منطق، انسجام ساختاری و پرهیز از ابهام استوار است در مقابل، زبان ادبی بیشتر معطوف به آفرینش زیبایی شناختی، برانگیختن احساسات، تخیل و تجربه زیسته انسانی است و از عناصر بلاغی، تصویرسازی، استعاره، چندمعنایی و موسیقی زبانی بهره می برد با وجود این تمایزهای ظاهری، بررسی های میان رشته ای نشان می دهد که مرز میان زبان علمی و زبان ادبی همواره صلب و مطلق نیست در بسیاری از متون علمی، به ویژه در علوم انسانی و اجتماعی، نویسندگان برای اقناع مخاطب، تبیین بهتر مفاهیم انتزاعی و افزایش خوانایی متن، از ظرفیت های زبان ادبی مانند تمثیل، تشبیه و روایت پردازی بهره می گیرند از سوی دیگر، آثار ادبی نیز در تعامل با دستاوردهای علمی، از مفاهیم، واژگان و حتی ساختارهای استدلالی علم تاثیر پذیرفته اند؛ به گونه ای که ادبیات معاصر در بسیاری موارد بازتاب دهنده تحولات علمی، فلسفی و فناورانه عصر جدید است هم پوشانی زبان علمی و زبان ادبی را می توان در حوزه هایی چون فلسفه علم، علم نویسی، ادبیات علمی تخیلی، روایت های علمی و آموزش مشاهده کرد در این حوزه ها، زبان نه تنها وسیله انتقال دانش، بلکه ابزاری برای معناپردازی، تفسیر و شکل دهی به نگرش مخاطب نسبت به جهان است از منظر آموزشی نیز توجه به تفاوت ها و اشتراکات این دو نوع زبان می تواند نقش مهمی در بهبود سواد علمی و زبانی دانش آموزان و دانشجویان ایفا کند؛ زیرا آموزش صرفا علمی زبان، بدون توجه به جنبه های ادبی و انسانی آن، ممکن است به خشک بودن، گسست مفهومی و کاهش انگیزه یادگیری منجر شود در مجموع، زبان علمی و زبان ادبی نه در تقابل مطلق، بلکه در نوعی رابطه تعاملی و تکمیلی قرار دارند شناخت دقیق ویژگی ها، کارکردها و نقاط تلاقی این دو گونه زبانی می تواند به فهم عمیق تر متون، ارتقای کیفیت تولید دانش، و گسترش ارتباط موثر میان علم، فرهنگ و جامعه کمک کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مینا زارعی

کارشناسی تکنولوژی طراحی و دوخت از دانشگاه غیرانتفاعی آپادانا، هنرآموز طراحی و دوخت، آموزش و پرورش ناحیه ۳ شیراز

حمیده امینی

دبیر ادبیات

فاطمه صیدی

کارشناسی ارشد تاریخ تشیع از دانشگاه ایلام، آموزگار ابتدایی، آموزش و پرورش تهران

جمیله یونسی

دبیر ادبیات

نادیه امینی

کارشناسی حقوق از دانشگاه بانه، آموزگار ابتدایی، آموزش و پرورش شهرستان بانه

حیدر کریم زاده

دبیر ادبیات

مریم باقری

کارشناسی ارشد تربیت بدنی از دانشگاه آزاد شوشتر، آموزگار تربیت بدنی، آموزش و پرورش ناحیه ۳ کرج

پوران رضایی

دبیر ادبیات

�مینی، حمیده و یونسی، جمیله و کریم زاده، حیدر و رضایی، پوران،1404،زبان علمی و زبان ادبی: تفاوت ها، هم پوشانی ها و کارکردها،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر