معلم انسانی در مواجهه با هوش مصنوعی: بازتعریف نقش، جایگاه و کارکرد در آموزش و پرورش

چکیده مقاله

این پژوهش به بررسی ابعاد و پیامدهای جایگزینی فناوری های نوین مبتنی بر هوش مصنوعی به جای نقش سنتی معلمان انسانی در نظام آموزش و پرورش می پردازد مسئله اصلی تحقیق این است که تا چه حد پیشرفت سریع سامانه های هوشمند آموزشی می تواند جایگاه معلمان انسانی را تضعیف کرده یا حتی منسوخ کند و این تغییر چه پیامدهایی بر کیفیت یادگیری، تربیت اخلاقی و تعاملات اجتماعی دانش آموزان خواهد داشت هدف از این پژوهش، تحلیل علمی و انتقادی قابلیت ها و محدودیت های هوش مصنوعی در ایفای نقش معلم، تبیین نگرانی های مرتبط با کاهش حضور انسانی در فرآیند آموزش، و ارائه مدلی برای همزیستی و تعامل میان معلم انسانی و فناوری هوشمند است روش تحقیق به صورت ترکیبی کیفی کمی انجام شده است؛ بدین معنا که ابتدا از طریق تحلیل محتوای اسناد و گزارش های بین المللی، وضعیت موجود بررسی شد و سپس با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه عمیق با معلمان، دانش آموزان و کارشناسان فناوری آموزشی، داده های لازم گردآوری گردید یافته ها نشان داد که هرچند هوش مصنوعی می تواند در شخصی سازی محتوا، تحلیل پیشرفت تحصیلی و ارائه بازخورد دقیق تر نسبت به معلم انسانی برتری هایی داشته باشد، اما در حوزه های پرورش مهارت های اجتماعی، انتقال ارزش های فرهنگی و ایجاد انگیزش عاطفی همچنان وابستگی جدی به نقش انسانی وجود دارد نتایج تحقیق تاکید می کند که آینده آموزش و پرورش نه در حذف معلم انسانی بلکه در بازتعریف نقش او به عنوان تسهیلگر و راهبر در کنار فناوری هوش مصنوعی است، و هرگونه تلاش برای جایگزینی کامل معلم انسانی با سامانه های هوشمند می تواند به بحران های هویتی، اخلاقی و اجتماعی منجر شود بر این اساس، توصیه پژوهش این است که سیاست گذاران آموزشی به جای تمرکز بر حذف معلم، به طراحی ساختارهای تلفیقی میان هوش مصنوعی و آموزش انسانی بپردازند تا از مزایای هر دو بهره مند شوند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه کیامنش

کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی

مرجان ولندیاری

دبیر رسمی آموزش و پرورش

علی صداقت خواهی

کارشناسی برق صنعتی

مهناز صادقی نیری

دبیر رسمی آموزش و پرورش

اعظم الهی

دبیر رسمی آموزش و پرورش

فاطمه امیری بیرامی

دبیر رسمی آموزش و پرورش

ولندیاری، مرجان و صادقی نیری، مهناز و الهی، اعظم و امیری بیرامی، فاطمه،1405،معلم انسانی در مواجهه با هوش مصنوعی: بازتعریف نقش، جایگاه و کارکرد در آموزش و پرورش،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر