آثار صلح در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران

چکیده مقاله

پژوهش حاضر در مورد بررسی مبانی یکی از ابواب فقه بنام عقد صلح و احکام مربوط به آن است موضوعی که علاوه بر مطرح بودن آن در فقه اسلامی ، دارای جنبه های دیگر است که می تواند در علوم دیگر مثل اخلاق و جامعه شناسی و علوم سیاسی نیز مطرح شود به همین دلیل از تعریفی که فقها از آن نموده اند که هی عقد شرع لقطع التجاذب ، و بررسی دلائل مشروعیت آن از آیات پی می بریم که شاید هیچ عقده ای از عقود نباشد که تا این مقدار مورد توجه شارع قرار گرفته و به آن سفارش نموده است توصیه هائی که از کوچکترین آحاد جامعه را در بر گرفته و به صلح در خانواده و زوجین تاکید نموده تا صلح میان دو گروه از مومنان و حتی صلح با اهل کتاب در روایات نیز تاکید به اصلاح ذات البین و اثرات خیر دنیوی و ثواب اخروی آن نموده است با این همه شاید یکی از عقودی باشد که نسبت به سایر عقود، مردم با احکام و دلائل آن کم تر آشنا هستند و در کتب فقهی نیز همواره فصل مربوط به آن مختصرتر از سایر فصول بوده است ، به همین جهت پس از بیان معنای لغوی و تعاریف اصطلاحی آن به بررسی مبانی فقهی وحقوقی عقد صلح پرداخته و سپس انواع تقسیم بندی آن را ذکر کرده و گفتیم که صلح ممکن است ابتدائی یا صلح در مقام معامله باشد یا صلح مسبوق به نزاع یا صلح دعوی که صلح دعوی خود ممکن است با انکار یا با اقرار یا سکوت باشد در تقسیم دیگر صلح دعوی را به صلح معاوضه بلاعوض یا صلح حطیطه تقسیم نموده اند که در صلح حطیطه پس از اقرار به مالکیت بخشی از آن بوسیله صلح مالکیت مدعی علیه درآمد همچنین صلح التزامی را نیز بررسی نمودیم در تقسیم بندی عقد صلح فقها و حقوقدانان به سلیقه خود عقد صلح را تقسیم بندی نموده اند که در این خصوص سعی بر آن شده است از مجموع اقسام عقد صلح مهمترین آن بیان شود همچنین شرایط عقد صلح را بیان کرده ایم که این شرایط به شرایط عمومی و اختصاصی تقسیم می شوند شرایط عمومی شامل قصد و رضای طرفین،اهلیت متعاملین و موضوع عقد صلح می باشد شرایط اختصاصی نیز شامل عنصر نزاع و گذشت طرفین می باشد اثر عقد صلح نیز در رابطه با عقود،روابط بین دو طرف عقد و نسبت به شخص ثالث قابل بررسی است موارد انحلال عقد صلح نیز عبارت است از: فسخ به خیار، اقاله، فقدان مال الصلح، اشتباه در طرف مصالحه و صلح بر امر غیر مشروع می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا شهریاری

محمداسماعیل شادروان

محمداسماعیل شادروان

زهرا شهریاری

�هریاری، زهرا و شادروان، محمداسماعیل،1404،آثار صلح در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران،دومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرین�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی28 بهمن 1404