چکیده مقاله
افزایش فعالیت های صنعتی، توسعه زیرساخت های بزرگ مقیاس و بهره برداری فزاینده از منابع طبیعی مشترک در دهه های اخیر موجب رشد چشمگیر اختلافات زیست محیطی فرامرزی میان دولت ها شده است سازوکارهای سنتی حل اختلاف از جمله دیوان بین المللی دادگستری و کمیسیون های مشترک به ویژه به دلیل فقدان انعطاف پذیری، طولانی بودن روند رسیدگی و کمبود تخصص فنی همواره قادر به پاسخگویی موثر به پیچیدگی های این اختلافات نبوده اند در این میان، داوری بین المللی به عنوان نهادی مبتنی بر رضایت دولت ها، امکان انتخاب داوران متخصص، انعطاف پذیری و قابلیت تطبیق با اصول نوظهور حقوق محیط زیست جایگاهی ویژه یافته است این مقاله با رویکردی توصیفی تحلیلی به بررسی مبانی حقوقی صلاحیت داوری در اختلافات زیست محیطی فرامرزی، اصول هنجاری تاثیرگذار بر فرآیند داوری از جمله احتیاط، پیشگیری، عدالت بین نسلی و الزام به عدم وارد آوردن خسارت فرامرزی و چالش های عملی آن می پردازد همچنین از طریق مطالعه موردی آرای برجسته ای همچون Iron Rhine، Trail Smelter، Kishenganga و South China Sea نشان داده می شود که داوری بین المللی با ترکیب اصول عرفی، قواعد معاهداتی و معیارهای علمی توانسته است نقشی موثر در تبیین مفاهیم بنیادین محیط زیست همچون ارزیابی اثرات زیست محیطی ایفا کند یافته های پژوهش بیانگر این است که داوری بین المللی از یک سو ظرفیت قابل توجهی برای توسعه حقوق محیط زیست و حل کارآمد اختلافات فرامرزی دارد و از سوی دیگر همچنان با چالش هایی مانند محدودیت صلاحیتی، دشواری اثبات رابطه سببیت و ضعف در اجرای آراء روبه رو است در نتیجه کارآمدی داوری در این حوزه مستلزم تقویت نهادهای پشتیبان، استانداردسازی رویه ها و ارتقای پیوند میان دانش علمی و حقوق بین الملل است
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
یارمحمدیان، محمد،1405،نقش داوری بین المللی در حل اختلافات زیست محیطی فرامرزی،دوازدهمین کنفرانس بین المللی فق ، حقوق، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴،مشهد
ارائهشده در
مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی فق ، حقوق، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴20 خرداد 1405 · مشهد