ارزیابی تاثیر و پیامدهای قیام ۱۵ خرداد بر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران

چکیده مقاله

قیام ۱۵ خرداد در واکنش به دستگیری امام خمینی و سیاست های اصلاحات ارضی و فرهنگی حکومت پهلوی شکل گرفت و به سرعت به یک حرکت گسترده مردمی تبدیل شد قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به عنوان یکی از مهم ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران، تاثیرات عمیق و پایداری بر تحولات سیاسی و اجتماعی این کشور بر جای گذاشت این مقاله با هدف بررسی نقش و تاثیرات این قیام بر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران، به تحلیل تاریخی و جامعه شناختی این رویداد می پردازد سوال اصلی پژوهش این است: قیام ۱۵ خرداد چه تاثیراتی بر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران داشته و چگونه به عنوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر این کشور عمل کرده است؟ فرضیه اصلی مقاله این است که قیام ۱۵ خرداد با تقویت هویت مذهبی و سیاسی مردم ایران، بستری برای شکل گیری جنبش های اسلامی و انقلابی فراهم کرد و نقش محوری در تحولات سیاسی و اجتماعی منجر به انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ایفا نمود این پژوهش با استفاده از روش تحقیق کیفی و تحلیل داده های تاریخی، به بررسی ابعاد مختلف این رویداد پرداخته است یافته های پژوهش نشان می دهد که قیام ۱۵ خرداد تاثیرات چندوجهی بر جامعه ایران داشته است از یک سو، این قیام باعث تقویت هویت مذهبی و سیاسی مردم شد و مشارکت آن ها در فعالیت های سیاسی را افزایش داد از سوی دیگر، این رویداد به عنوان عاملی محرک در بسیج توده ها و ایجاد شبکه های مذهبی و سیاسی عمل کرد که بعدها در انقلاب اسلامی به اوج خود رسید همچنین، قیام ۱۵ خرداد به افزایش آگاهی سیاسی و شکل گیری گفتمان مقاومت در برابر حکومت پهلوی منجر شد و زمینه را برای تغییرات ساختاری در نظام سیاسی ایران فراهم آورد این پژوهش نتیجه می گیرد که قیام ۱۵ خرداد نه تنها یک رویداد اعتراضی موقت نبوده، بلکه نقطه عطفی در تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران بود که تاثیرات آن تا به امروز ادامه دارد این قیام به عنوان سنگ بنای جنبش های اسلامی و انقلابی، نقش تعیین کننده ای در تحولات منجر به انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ایفا کرد و هویت سیاسی و مذهبی جامعه ایران را دگرگون ساخت

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حسین اژدری زاده

استادیار گروه جامعه شناسی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران

قباد اکرمی

دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران

ابوذر شیرزادی

دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران

آمنه مهرپور

دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران

�ژدری زاده، حسین و اکرمی، قباد و شیرزادی، ابوذر و مهرپور، آمنه،1404،ارزیابی تاثیر و پیامدهای قیام ۱۵ خرداد بر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران،نهمین کنفرانس ملی پژوهش های سازمان و مدیریت،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس ملی پژوهش های سازمان و مدیریت30 اردیبهشت 1404 · تهران