از «رقم» اعتبار تا «امضا»ی اضطراب تبارشناسی سوژه در رژیم بصری نقاشی ایرانی مطالعه موردی: کمال الدین بهزاد و بهمن محصص

چکیده مقاله

تحول مفهوم «سوژه» در تاریخ نقاشی ایرانی را می توان بخشی از دگرگونی عمیق در رژیم های بصری و شیوه های بازنمایی دانست در نگارگری سنتی ایران، هنرمند در درون ساختار قدسی، کارگاهی و درباری مستحیل می شد و حضور او اغلب تنها در قالب «رقم»ی کوچک و فروتنانه آشکار می گردید؛ نشانه ای برای اعتبار و اصالت اثر، نه بیان فردیت در مقابل، نقاشی مدرن ایران با ظهور هنرمند خودآگاه، فردگرا و مضطرب همراه شد و «امضا» به عنوان نشان حضور وجودی سوژه اهمیت یافت این مقاله با رویکردی تبارشناسانه و با بهره گیری از مفهوم «رژیم بصری»، تحول جایگاه سوژه در نقاشی ایرانی را از عصر تیموری تا هنر مدرن بررسی می کند مطالعه تطبیقی آثار کمال الدین بهزاد و بهمن محصص نشان می دهد که چگونه گذار از «رقم» به «امضا» بازتابی از تغییر در نسبت میان انسان، تصویر، قدرت و هویت است مقاله نتیجه می گیرد که نقاشی ایرانی از نظم قدسی و جمع محور نگارگری به سوی فردیت بحران زده و اضطراب آلود مدرنیته حرکت کرده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

رقیه جاویددوست

کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

شاهین چگینی

کارشناس ارشد کارگردانی تئاتر از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چگینی، شاهین،1405،از «رقم» اعتبار تا «امضا»ی اضطراب تبارشناسی سوژه در رژیم بصری نقاشی ایرانی مطالعه موردی: کمال الدین بهزاد و بهمن محصص،نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات مدیریت، فرهنگ و هنر،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات مدیریت، فرهنگ و هنر31 اردیبهشت 1405 · تهران